Gita Govinda 4.8.3

4.8.3

manmathaḥ tena manorathaḥ priyatamāliṅganādyabhilāṣaḥ yeṣāṃ te tathoktā eva pathikavadhūjanāḥ proṣitabhartṛkāḥ tairjanita utpāditaḥ vilāpaḥ paridevanaṃ yasmin tathokte| vasantasya virahijanodvejakatvāt virahāturavadhūjanavilāpastatra yukta iti bhāvaḥ | kiñca alikulena makarandapānārthamāgatarolambakadambena saṃkulāni vyāptāni yāni kusumāni teṣāṃ samūhaḥ puñjaḥ tena nirākulamatyantaṃ vyāptam | bakulānāṃ sugandhi kusumadrumaviśeṣāṃ kalāpaḥ samūhaḥ yasmin tādṛśe vasante viharatītyanvayaḥ | ‘kalāpo bhūṣaṇe barhe kadambe kacchape'pi ca’ ityutpalaḥ | mṛgamadeti | mṛgamadaḥ kastūrikā tasya saurabhaṃ parimalaḥ tasya rabhasena vegena harṣeṇa vā | ‘rabhaso vegaharṣayo’ riti viśvaḥ | vaśaṃvadāni tadāyattāni tatkalpāni tadvatsugandhīnītyarthaḥ | navāni nūtanāni yāni dalāni parṇāni teṣāṃ mālā paramparā yeṣu tathoktāḥ tamālāstāpiñchataravo yasmiṃstathokte | kiñca yuvajanānāṃ taruṇapuruṣāṇāṃ yāni hṛdayāni teṣāṃ vidāraṇe¹ chedakārye manasijanakhāḥ kāmakarajāḥ teṣāṃ ruciḥ kāntiriva kāntiryeṣu tathāvidhāni kiṃśukajālāni palāśakusumamandohā yasmiṃstathokte | kandarpasya śrīpatiputratvena sakalasaubhāgyasukhakaratvasaṃbhavāt ² | kiṃśukānāṃ tatkalpatvam | uktaṃ ca sāmudrike— ‘pāṇipādatale rakte netrānteṣu³ nakheṣu ca | tālujihvādharoṣṭhaṃ saptaraktaṃ prasasyate’ iti | tādṛśe vasante harirviharatītyanvayaḥ |