Gita Govinda 15.1
Commentary of Mānāṅka 15.1
- Language
- Sanskrit
15.1
śrījayadevakaveḥ uditaṃ bhaṇitam idaṃ tanutāṃ vistārayatu| ⁴bhāve ktaprayoge kartari vā ṣaṣṭhī bhavati| atimuditaṃ sukhadāyakam| kaṃ prati| rasikajanaṃ prati|
rasikaśvāsau janaśca saḥ tam| athavā| rasikajanam atimuditam atihṛṣṭaṃ vistārayatu| gītārthaṃ ślokābhyāṃ vistārayati kaviḥ| vipulapulaketyādi|
atrāntare avasare induścandramāḥ| ⁶adīpayat prakāśitavān| kim| vṛndāvanāntaram vṛndāvanasya antaraṃ abhyantaramityarthaḥ| tattathā| kaiḥ| aṃśudīpaiḥ aṃśavaḥ kiraṇā eva dīpāstaiḥ| punaḥ kathambhūtaḥ| vadanacandanabinduḥ| candanasya binduḥ, prācī diśaiva sundarī, tasyāḥ vadanam, tatra candanabinduḥ punaḥ kimbhūtaḥ| sphuṭalāñchanaśrīḥ lāñchanasya kalaṅkasya śrī śobhā, sphuṭā ⁷pravyaktā lāñchanasya śrīryasmin sa tathā| kimbhūta iva| kulaṭākulavartmapātasañjātapātaka iva| ⁸kulaṭākulavartmapāte sañjātapātaka iva| kulānyaṭantīti kulaṭāḥ, vyabhicāriṇyaḥ, asatyaḥ, tāsāṃ kulaṃ samūhaḥ tasya vartma mārgaḥ tatra ⁹pātaḥ patanaṃ tena sañjātaṃ pātakaṃ yasya sa
tathā| ayamapi vyabhicārītyarthaḥ| ¹athavā tasya pāto nirodhaḥ tena sañjātaṃ pātakaṃ yasya sa tathā iti|
prasaratītyādi|
he ityaṣṭasambodhanam| he deva ⁹iha adhunā kaṃ śaraṇaṃ rakṣitāraṃ yāmi gacchāmi| kimbhūtā sakhījanavacanavañcitā| sakhī cāsau janaśceti| tasya vacanam| tena vañcitā ¹⁰| katham| yataḥ kathitasamaye'pi sakhyā kathitaścāsau samaya-śceti tasminnapi harirvanaṃ na yayā na gataḥ| ahaha mahākaṣṭaṃ tena kāraṇena mamedam amalaṃ sundaraṃ rūpaṃ yauvanamapi viphalaṃ niṣphalamevābhūt|
yadanugamanetyādi|
rādhā vadati | kāpi kācana yuvatiḥ adhikaguṇā madhuripuṇā mādhavena saha vilasati krīḍati | vināsahasamayoge tṛtīyā | adhiko guṇo yasyāḥ sā tathā | punaḥ kimbhūtā | smarasamarocitaviracitaveśā | smarasya kāmasya samaraḥ saṃgrāmaḥ athavā smareṇa hetubhūtena ^2samaraṃ strīpuruṣayoḥ saṃyogaḥ tasmai ucito yogyo viracitaḥ śṛṅgārādiveśo yayā sā tathā | punaḥ kathambhūtā | galitakusumadaravilulitakeśā galitāni kusumāni yebhyaḥ te tathā, īṣadvilulitāḥ ratisuratāyāsena muktāḥ keśāḥ yasyāḥ sā tathā | hariparirambhaṇetyādi |
kathambhūtā | hariparirambhaṇena śrīkṛṣṇāśleṣeṇa calito vikāro madanajanita-raso yasyāḥ sā | punaḥ kimbhūtā | kucakalaśopari taralitahārā | kucāveva kalaśau tayorupari taralito'sthiro hāro yasyāḥ sā tathā | vikacajalajetyādi |
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit