Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 5.1

Commentary of Mānāṅka 5.1

Language
Sanskrit

5.1

he sakhi rādhe! madhau vasante mugdho manoharo hariḥ krīḍati| ⁶yato'harahaḥ avidyā tatkāryaṃ saṃsāraṃ haratīti hariḥ paramātmāpi san| mugdho'vivekī ca| ka iva| mūrtimān śṛṅgāra iva| kimbhūtaḥ| svacchandaṃ yathā syāttathā vrajasundarībhiḥ abhitaḥ purataḥ pṛṣṭhataśca āliṅgitaḥ| katham| pratyaṅgam aṅgam aṅgaṃ prati pratyaṅgam| kiṃ kurvan| janayan utpādayan| kim| ānandaṃ harṣam| keṣām| viśveṣāṃ jagatāṃ sakalaprāṇināṃ sthāvara⁷jaṅgamādīnāmapi| kena kṛtvā| anurañjanena prītibhāvena| punaḥ kiṃ kurvan| ⁸upanayan| kam| anaṅgotsavam| anaṅgasya kāmasya utsavaḥ utkarṣaḥ| tam| kaiḥ kṛtvā| aṅgaiḥ karādibhiḥ| kimbhūtaiḥ| indīvaraśreṇīśyāmalakomalaiḥ| indīvarāṇāṃ⁹ śreṇayaḥ rājayaḥ tadvat śyāmalāni ca tāni komalāni ca taiḥ|
sā rādhā rahaḥ ekānte sakhīṃ prati uvāca | kiṃbhūtā | līnā | na kevalaṃ līnā | dīnā duḥkhitā | kutra līnā | kvacidapi kasmiṃścit sthāne vartamāne latākuñje | latābhirviṃhitaṃ kuñjaṃ gatvā tasmin | kimbhūte | guñjanmadhuvrata-maṇḍalīmukharaśikhare | guñjatāṃ madhuvratānāṃ bhramarāṇāṃ maṇḍalī samūhaḥ tayā mukharaṃ śabdayuktaṃ śikharaṃ yasya tattathā tasmin | kiṃbhūtā gatā | kva | anyataḥ | kena īrṣyāvaśena | parotkarṣāsahanamīrṣyā | tasyā vaśaḥ tena | kasmāt | vigalita-nijotkarṣāt | vigalito vibhraṣṭaḥ sa cāsau nijaḥ svakīyaḥ utkarṣaśceti saubhāgyaṃ ca | tasmāt | kasmin sati | harau kṛṣṇe anyābhiḥ saha vane viharati krīḍati sati | kiṃbhūte rādhāsādhāraṇapraṇaye | rādhāyāṃ sādhāraṇa ityanyaviṣayaḥ praṇayaḥ prītiryasya sa tathā | kimuvācetyākāṅkṣāyāṃ tamāha |
saṃcaretyādi |
gurjarīrāge yatitāleḥ |
he sakhi rāse rāsakrīḍāyāṃ vihitavilāsaṃ kṛtakrīḍaṃ hariṃ iha nikuñje mama manaḥ smarati | kiṃbhūtam | ¹ kṛtaparihāsam | kṛtaḥ parihāsāe narma yena | ² sa tathā tam | ³ punaḥ kiṃbhūtam | saṃcaran adharasudhayā madhuro dhvaniryasya saḥ mukharitaḥ śabdaṃ kāritaḥ mohanaḥ trailokyasya avaimanasyakārī manoharāe vaṃśo yasya tam | veṇuvādanāvasthāṃ darśayati | punaḥ kimbhūtam | calitadṛgañcalacañcalamaulikapovilolovataṃsam | calitau cañcalau dṛgantau netrāntau yasya sa tathā | cañcalo maulirmukuṭo yasya sa tathā | ⁴ kapolayorviṃlole vata̍se karṇabhūṣaṇaṃ(ṇe) yasya sa tathā | ⁵vaṣṭi bhāgurirallopamavāpyorupasargayoḥ | akārasya lopaṃ kecidicchanti | calitadṛgañcalaścāsau cañcalamauliścāsau kapolavilolovataṃsaśceti yasya sa tam | candraketyādi |

Linked texts (1)