Gita Govinda 1.1.4
Rasamañjarī 1.1.4
- Language
- Sanskrit
1.1.4
lajanamanoharaṃ śṛṅgārarasagarbhaṃ bhagavatkelivarṇanarūpaṃ kāvyaṃ kriyata ityabhidheyaṃ pratijānīte— vāgdevateti | jayadevakaviretaṃ gītagovindākhyaṃ prabandhaṃ karoti | kīdṛśam | śrīlakṣmī rādhārūpeṇāvatīrṇā, vāsudevaḥ kṛṣṇastayo ratikelikathayā suratakrīḍānuvarṇanena sametaṃ yuktam | nanu vāsudevakelivarṇanaṃ bahuṣu grantheṣu vartata iti kimanenetyata āha—vāgdevateti | vāksvarūpā yā devatā sarasvatī tasyāścaritena prasādamadhuryādiguṇasaṃpannalokottarakāvyaracanārūpeṇa citritaṃ citramālekhyaṃ tadyuktaṃ kṛtaṃ cittarūpaṃ sadma gṛhaṃ yasya saḥ | atra sakalajanāhlādakāritvena nānāvarṇamayatvena vāgdevatācaritasya citratvena nirūpaṇam | cittaṃ ca vicitrakavitā rūpamahādhananidhānatvane kṛṣṇakelivarṇanādinā saṃsāratāpasaṃtaptakavijanaviśrāmasthānatvena sadmatayā nirūpitam | aparamapi gṛhaṃ vividhaputrikābhirālekhyairmaṇḍitaṃ bhava- meva na satkavitāyāṃ kauśalyamiti bhāvaḥ | mahāhaṃkārakathanāya rājopamā | tathāhaṃkārādeva svasya kavirājapadavīmānītavān | satkavimadhye tu tasya gaṇanāpi neti bhāvaḥ | girāṃ vacasāṃ saṃdarbhaśuddhiṃ guṇālaṃkārasaṃpannagrantharacanāviśeṣaṃ jayadeva eva jānīte nānyaḥ | ato'nyakāvyaśravaṇe tathā na saṃtoṣo yathāṃ jayadevakavitāśravaṇenetyetadeva śrotavyamiti bhāvaḥ | ‘pallavaḥ kisalaye ṣiṭṭe viṭape vistare bale’ iti viśvaḥ | ‘laghu kṣipramaraṃ drutam’ | ‘uttaraṃ prativākye syādūrdhve divye bhrame'nyavat’ iti ca |
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit