Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 1.9

Rasamañjarī 1.9

Language
Sanskrit

1.9

atha balabhadrāvatāraṃ stauti - dhṛtahaladhareti | he keśava, dhṛtaṃ haladharasya balabhadrasya rūpaṃ yena tādṛśa, jaya | balabhadrāvatārasya prayojanamāha- vahasīti | tvaṃ viśade śubhre vapuṣi dehe jaladābhaṃ sajalameghasya dīptimiva nīlaṃ vasanaṃ vastraṃ vahasi dhārayasi | kīdṛśam | halahatīti | halena hatirhananaṃ tadbhītyā tadbhayena militā yā yamunā tasyā ivābhā dīptiryasya tādṛśam | iyaṃ ca malayanilavaśātkampamānasya vastrasya bhayayuktayamunāyā utprekṣāgamo yayā | bhīrūṇāṃ hi kampa ucita eveti bhāvaḥ | kadācidva vāruṇīṃ pītvā vṛndāvane gopībhiḥ saha viharatā balabhadreṇa jalakrīḍārthamāhūtāṃ mattapralāpo'yamiti matvā garveṇāntikamanāgacchantīṃ kālindīṃ roṣato halāgreṇa kṛṣṭavāniti purāṇaprasiddhiḥ | haladharapadena duṣṭanigrahārthameva halaṃ dhṛtavānityavatāraprayojanaṃ dhvanitam | 'gātraṃ vapuḥ saṃhananaṃ śarīraṃ varṣma vigrahaḥ' ityamaraḥ | 'śuklaśubhraśuciśvetaviśadaśvetapāṇḍarāḥ' iti ca | 'vastramācchādanaṃ vāsaścailaṃ vasanamaṃśukam' iti | 'bhītiḥ sādhvasakampayoḥ' iti viśvaḥ |
atha kalkyavatāraḥ | dhṛtakalkiśarīreti dhruve viśeṣaḥ | mleccheti | nindasītyatra dhīraśānto nāyakaḥ | talakṣaṇam—'śānto vinīto dhīraśca dhīraśānto dvijo vaṇik' || he hare, mlecchanivahanidhane mlecchasamūhavadhanimittam | api niścaye | tvaṃ karavālaṃ khaḍgaṃ kalayasi iti vitarkayāmi | kiṃ. vitarke | anyathā cakrādiṣu satsu kathaṃ khaḍgasyaiva dhāraṇam | kiṃbhūtaṃ karavālam | bhīṣaṇam | kimiva | dhūmaketumiva | mlecchānāmutpātaśaṃsinaṃ dhūmaketuṃ tārāviśeṣamiva | athavā | dhūmaḥ ketuścihnaṃ yasya sa tam | mlecchakulavināśapiśunamiva | utpāte hi vahnirdhūmaśikho bhavati | sa tu prāyeṇa ratnamayo bhavati | khaḍgatejo hi nīlabhāsvaraṃ bhavati | ata ubhayasāmyenopamā |

Linked texts (1)