Gita Govinda 11.9
Rasamañjarī 11.9
- Language
- Sanskrit
11.9
cchvotṛnāyakāṃśca | kīdṛśam | keśavapadamupa nītam |
rasācchṛṅgārarasātkiṃ na jīvet | api tu jīvedeva | anyathā tvaṃ cenna prasīdasi tadā tayā hastako'pi tyaktaprāya ityarthaḥ | saṃprati mūrcchitāyāstasyā vaktumapārayantyā hastaceṣṭayaiva sakhīṣu vyavahāro bhavati so'pi tayā tyaktavya ityarthaḥ | anyatrāpi jvare sati jvarī romāñcati śītādinā romāñcānivācarati | vedanayā śītakṛtvātsītkāraṃ karoti | mohādyatkiṃcidvadati | utkampate kampayukto bhavati | tāmyati vihvalo bhavati | udbhāmyati vāyuvegāddhāvati | mūrcchati mūrcchāṃ prāpnoti | etādṛggratanujvare mahati sānnipātike jvare kasyacitsvavaidyapratimasya prasādena rasātpāradādito jvarī kiṃ na jīvet | api tu jīvedeva | nanu sānnipātikajvare sahasā rasadānaṃ niṣiddhamityata āha—anyatheti | anyaprakāreṇa saṃhitāmārgeṇa hastako'pi vaidyānāṃ hastaprakriyāviśeṣo 'hathavaṭī' iti loke prasiddhastyaktaḥ | saṃhitāprakriyopacāre kṛte viśeṣaprāpte rasadānamucitamiti bhāvaḥ | kvacit 'tvatto'nyathā nāntakaḥ' iti pāṭhaḥ | tadānyathā yadi na prasīdasi tvattavāpekṣayāntako na, api tu tvamevāntaka ityarthaḥ | romāñcati dvitīyavyākhyāne kvippratyaye talope'pi rūpaṃ bodhyam | 'raso gandhe rasaḥ svāde tiktādau viṣarāgayoḥ | śṛṅgārādau drave vīrye dehadhātvambupārade' iti viśvaḥ |
vajrāpekṣayāpi dāruṇatvamiti bhāvaḥ | upendravajrāchandaḥ |
11 || nanu iyantaṃ kālaṃ yathā jīvati tathāgre'pi jīvatīyata āha—kṣaṇamiti | anayā rādhayā te virahaḥ purā tvatsaṅgadaśāyāṃ kṣaṇamapi na sehe na soḍhaḥ | kīdṛśyā | nayanayornimīlanaṃ nimeṣastena khinnayā duḥkhitayā | kimiti dhātrā nayanayornimeṣaḥ sṛṣṭaḥ | yataḥ kṣaṇo'pi jagadīśvaramukhāravindadarśane pratyūho bhavatīti khedayuktayeti bhāvaḥ | asau rādhā viraheṇa kathaṃ śvasiti | jīvatītyarthaḥ | kiṃ
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit