Gita Govinda 19.8
Rasamañjarī 19.8
- Language
- Sanskrit
19.8
tatkimiti | kāntaḥ kṛṣṇaḥ saṃketīkṛto mañjurmanoharo vañjulalatākuñjo vetralatāgṛhaṃ tatrāpi yat yato hetornāgatastatkāmapi kāminīṃ kimabhisṛtaḥ | anyasyāḥ kasyāścidabhisārabhūmiṃ prāpta iti kimu ityarthaḥ | yadvā | bandhubhirgopabhūmiṃ prāptaḥ kalākelibhiḥ kautukakalābhirbaddho niyantritaḥ kimu | yadvā | andhakāriṇi ghanataratarucchāyāyāṃ nibiḍāndhakāre vanopānte saṃketīkṛtavipinasamīpe saṃketasthalamaprāpya bhrāmyati kimu paribhramaṇaṃ kiṃ karoti | saṃśayāntaramāha-klāntamanā iti | prakṛtakimuśabdo'trāpi saṃbadhyate | tathā ca | klāntaṃ madviśleṣe duḥkhenopataptaṃ mano yasya | etādṛśaḥ
saṃprati candro'pyayamadhikataraṃ vyathayatītyāha—viraheti | aye iti viṣāde | ayaṃ dṛśyamānaścandro mama hṛdaye madanavyathāṃ kāmapīḍāṃ tāvadadhikaṃ yathā syādevaṃ tanoti vistārayati | kīdṛśaḥ | viraheṇa madviśleṣeṇa pāṇḍu dhūsaraṃ yanmurāreḥ kṛṣṇasya mukhāmbujamānanapadmaṃ taddyutiryasya saḥ | tathā ca | tādṛśakṛṣṇamukhāmbujacandradarśane kṛṣṇasya mukhāmbujasya smaraṇādativyathā jāyate iti bhāvaḥ | kiṃ kurvan | vedanāmapi tirayaṃstirohitāṃ kurvan | tathā ca | candradarśanena tathā vivekonmūlanaṃ bhavati kṛṣṇamupāyena kṛtāparādhamapi tameva manaḥ smaratīti bhāvaḥ | vyathājanakatve hetumāha—manobhuva iti | manobhuvaḥ kāmasya suhṛnmitram | tathā ca nikaṭasthitasyāpi kṛṣṇasyānusaraṇaṃ mayā na kṛtamiti madanājñālaṅghanātkāmo me vairī jātaḥ | sakhyustasya sāhāyyaṃ cikīrṣatā candreṇāpi vyathā janyata iti bhāvaḥ | candrasya kṛṣṇamanojanyatvena kāmasya manasijatvenaiva prasiddheḥ | sodaratvena kāmacandrayoḥ sauhārdatvācca manobhuvapadena kāmasyopādānam | tathā ca śrutiḥ ‘candramā manaso jātaścakṣoḥ sūryo'jāyata’ | iti | ‘vedanā jñānaduḥkhayoḥ | bhaye krodhe viṣāde ca saṃbhrame smaraṇe'pi ca’ || iti viśvaḥ | ‘tiro'ntaddhau tiryagarthe’ iti ca |
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit