Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 23.4

Rasamañjarī 23.4

Language
Sanskrit

23.4

aruṇamapi te daśanavasanamadharastava tanoḥ śarīrasyānurūpaṃ yogyaṃ rūpaṃ kāntiṃ tanoti vistārayati | tanurapi te śyāmādharo'pyadhunā te śyāma iti bhāvaḥ | kīdṛśam | kajjalenāñjanībhūtena maline ye vilocane netre tayoścumbanena viracito nīlimā nīlapadmapatraṃ tādṛśaṃ tasyāścumbanasamaye lagnaṃ tannetrāñjanena śyāmībhūtastadadhara eva sphuṭatvena dhūrtatāṃ prakaṭayatīti bhāvaḥ | netrayorapi cumbanamuktaṃ kāmaśāstre-‘guhye netre lalāṭe ca cumbanaṃ parikīrtitam’ | iti | ‘oṣṭhādharau tu radanacchadau daśanavāsasī’ | ityamaraḥ |
kiṃ ca | daśaneti | bhavadadharagataṃ daśanapadaṃ tavādharasthitaṃ kasyāściddantakṣataṃ mama cetasi khedaṃ duḥkhaṃ janayati | etattava vapuradhunāpi mayā saha kathamabhedaṃ kathayati | anyaśarīrakṣasyānyatra vyathājanakatvāsaṃbhavādvapuṣo'bhedaṃ jñāpayatīti bhāvaḥ | adhunātyantahṛdayabhede vapurabhedo nocita iti kākā vyajyate | prasiddhabhedakāraṇāni ṣaṭ | bhedakāraṇasya vibhāvyamānatvādvibhāvanālaṅkāraḥ | taduktaṃ daṇḍinā—'prasiddhahetuvyāvṛttyā yatkiṃcitkāraṇāntaram | yatra svābhāvikatvaṃ vā vibhāvyaṃ sā vibhāvanā ||' iti |

Linked texts (1)