Mahabharata p72
Jñānadīpikā p72
- Language
- Sanskrit
p72
ṇāmagrahaṇāt | saṃmataḥ adveṣyaḥ | tatra hetuḥ-nirupaskaraḥ<sup 1</sup niruparodhaḥ | tvamevaṃ ku[rviṃti ka]<sup 1</sup syāpyanurodhaṃ na kuryāt | kasyāpyanurodhe kriyamāṇe tacchatravo dveṣaṃ kuryuḥ | śiṣṭo guruṇopadiṣṭaḥ | aśiṣṭaḥ anupadiṣṭo yathātmānamupekṣate tathā na syāt | brāhmaṇo brahmajñānārhaḥ | brahmavid brahmaśāstravihitātmajñānavān | kaviḥ adhyātmaśāstravit || ( 26 ) aparigrahaphalamāhaanāḍhyā iti| anāḍhyā niṣparigrahāḥ| deveṣu<sup 2</sup dyotanātmakeṣu padeṣu āḍhyā ānandena jñānena ca bhavanti | jagmuṣaḥ<sup 3</sup jagmivāṃsaḥ | [Fol. 51a] vibhaktivyatyayāt jñātvā ityarthaḥ | na kevalamāḍhyāḥ, durdharṣā duṣprakampyāśca anādheyātiśayatvenāpakārāsaṃbhavāt | tāṃ pūrvoktaviśeṣaṇāṃ brahmaṇastanuṃ vidyāt || ( 27 ) sarvasṛṣṭikṛtaḥ<sup 4</sup sarvakartṝn devān dyotamānān | yastu ya iha kaścana ko'pi mahattvena khyātaḥ | sa na samāno jñānī...<sup 5</sup | brahmaṇo'yaṃ svabhāvaḥ, brahmaiva vā brāhmaṇaḥ tasya asādhāraṇaṃ svarūpam | pramāṇaṃ cāha-tasmin<sup 6</sup iti | prayatate svayaṃ svayameva bhavati | kenāpyakṛtamityarthaḥ | pramāṇapakṣe-prayatate prakāśate svayam, svaprakāśa ityarthaḥ || ( 28 ) mānito na garvaṃ kuryādityāha-yam iti | aprayatamānaṃ mānāyeti śeṣaḥ | tathāpi mānayanti janāḥ | mānito manyamāna iti kāladvayābhidhānena sadā mānyatvaṃ darśayati | na manyeta nābhimānaṃ kuryāt | a...[Fol. 51b] tmanābhāvāt | nābhisaṃjvaret saṃtāpaṃ na kuryāt || ( 29 ) mānayitṝguṇān na svaguṇātmānaṃ jānīyādityāha-vidvāṃsa iti | mānayanti iti viduṣāṃ svabhāva ityarthaḥ | adharmaviduṣo dharmamajānantaḥ | mūḍhā mohena prāptāḥ | lokaśāstraṃ dṛṣṭārthaṃ cāṇakyādi, lokāyatikaṃ vā | na mānayiṣyanti iti svabhāvo'yameṣām | uta<sup 7</sup vikalpe || ( 30 ) ahaṃkārasya munibhāvasya ca parasparavirodho vyakta ityāha-na vai iti | mānaḥ ahaṃkāro maunaṃ munerbhāvaḥ | sahitau ekakālam | samam<sup 8</sup ekakāryam | ayaṃ loko dṛṣṭaṃ sukham | asau paramānandaḥ || ( 31 ) tadeva vivṛṇoti-śrīḥ iti | sukhasyeha aihikasukhasya śrīḥ lakṣmīḥ | saṃvāso nivāsasthānam | sā śrīḥ paripanthinī munibhāvasyeti śeṣaḥ | maunamāha | brāhmī brahmasukhalakṣaṇā | su [Fol. 52a] du[rlabhā īṣadvikāre]<sup 9</sup 'pi dhartumaśakyā | prajñāhīnena sākṣātkārahīnena || ( 32 ) tasyāḥ śriyaḥ kāraṇānyāha-dvārāṇi iti | dvārāṇi kāraṇāni | mānaḥ ahaṃkāraḥ | moho mithyājñānam ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit