Mahabharata p73
Jñānadīpikā p73
- Language
- Sanskrit
p73
( 3 ) māyāvidamapi māyāmaprayuñjānaṃ chandāṃsi tārayanti tadvavacchedārthamāha - māyayā vartamānam iti || ( 4 ) pralāpaḥ kolāhalaḥ || ( 5 ) uttaramāha-asmin iti | asmin karmaloke tapaḥphalam anyatra [ lokāntare ]1 | tadidaṃ mandasaṃveginastapasaḥ phalam | tīvrasaṃveginastu phalam-ime pratyakṣamanbhūyamānā lokyanta iti lokāḥ prītiviśeṣāḥ | [Fol. 52b] [ ṛddhe tīvravrata ] mupagate tapasi saṃyata| nibaddhāḥ || ( 6 ) tīvrasaṃvegitvakāraṇaṃ pṛcchatikatham iti | samṛddhamapyṛddhaṃ tīvrasaṃvegīti yāvat | anyūddhamiti [ pāṭhe vi-] śabdo nañparyāyaḥ | vyṛddham anyūddhaṃ na vyṛddham avyūddhaṃ sa evārthaḥ || ( 7 ) uttaramāha-krodhādya ityādinā kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi ( 43|22 ) ityantena | dvādaśa doṣānāṃ trayodaśa nṛśaṃsānāṃ nirodhe sati, satsu ca dvādaśasu guṇeṣu tadeva tapastīvraṃ saṃvegitaṃ pratipadyata iti bhāvaḥ | doṣanṛśaṃsasaṃjñābhyāṃ hānaṃ gamyate | guṇasaṃjñayā upādānaṃ gamyate | pitṛṇām ityupalakṣaṇam, pitṛpitāmahādisaṃbandhinaḥ sāṃtanikā iti yāvat || ( 8 ) [ dvādaśa doṣānā ] ha-krodha iti | krodha ucchedakartavyatādṛṣṭirmanodāhikā | kāmaḥ kathamiyaṃ me bhūyādityabhilāṣaḥ [ Folios 53 and 54 missing ]5 [ Unnumbered Fol. a ] lobho labdhvā viniyoge sati adhikaspṛhā | moho mithyājñānam | vidhitsā idamadaḥ kariṣyāmīti cikitsā | vivitsā iti pāṭhe śāstrapratipa...tyarthe idamevaṃ syānna veti vicārayitumicchā | kṛpā putrādiṣu sukhino bhavanviti samīhā | abhyasūyā guṇa doṣagrahaṇam | mānaḥ ahaṃkāraḥ | [śokaḥ...] vicchedacintayā duḥkhitā | alabdhavāñchā spṛhā | īrṣyā paraguṇena duḥkham | jugupsā nindā | manuṣyadoṣā manuṣyajātipratibaddhāḥ | nareṇa tapastīvra...micchatā || ( 9 ) manuṣyadoṣatve hetumāha-ekaikaḥ iti | ebhyo dvādaśabhyo madhyād ekaikaḥ krodhādiḥ | paryupāsta asevata, bhūtanirdeśaḥ prasiddhiyotakaḥ | ...ya | lipsamāno labdhumicchan | antaraṃ chidram | tacca viṣayapravaṇatvam | śeṣaṃ spaṣṭam || ( 10 ) trayodaśamadhyāt ṣaḍāha | vikatthanaḥ svaguṇaślāghī [Unnumbered Fol. b] [spṛhayāluḥ] spṛhāśīlaḥ | spṛhātastācchīlyaṃ bhedakam | manasvī ninyamanāḥ | nindāyāṃ vind-pratyayavidhānāt | bibhratkopaṃ cirakrodhaḥ | capalaḥ kṣaṇa... | [ rakṣa ] ṇo dānavimukhaḥ | rūkṣaṇa iti pāṭhe vācā paruṣaḥ | prāptāna militān | śeṣebhyo dvādaśabhyastrayodaśasaṃkhyā | nṛśaṃsa...... gaṇamadhyātpāpakarmagaṇatayā pṛthakśroti-ṣaṭ iti | sataḥ10 śiṣṭān | sudurge viṣamāpadyapi na pāpadharmīn kurvīta | uta pakṣāntare | ...ātrebhya (?) śiṣṭānāṃ pakṣāntaratvāt || ( 11 ) saṃbhogaḥ strīsaṃbhogaḥ saṃdhi tapaśchidraṃ yasya | saṃvid iti pāṭhe saṃbhoge saṃvid dhīḥ 11 yasya | viṣamiva viṣaṃ 12 viṣayajātam edhamāno guṇoropaṇatayā vardha-
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit