Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 2.5.5

Bhāratabhāvadīpa 2.5.5

Language
Sanskrit

2.5.5

nanvanumānabalāt candraprādeśikatvapratyakṣaṃ yajamānaḥ prastara ityādirāgamaśca śithilīkriyate | anumānamapi naraśiraḥkapālaṃ śuci prāṇyaṅgatvāt śaṅkhavadityādikaṃ 'nāraṃ spṛṣṭvāsthi sasnehaṃ savāsā jalamāviśet' ityāgamena tathā ca sarvamapi pramāṇaṃ sadoṣamatastatra kṛtaniścayatvaṃ dūrāpetamityāśaṅkyāha | pañcāvayavayuktasya vākyasya guṇadoṣavit | tatra paraṃ bodhayituṃ pravṛttasyānumānavākye pratijñādayaḥ pañcāvayavāḥ | tatra parvato vahnimāniti pratijñā | dhūmāditi hetuḥ | yathā mahānasa iti dṛṣṭānta udāharaṇam | dhūmavāṃścāyam ityupanayaḥ | tasmādvahnimāniti nigamanam | asminvākye guṇonukūlatarkaḥ yadi vahnimānna syāttarhi dhūmavānapi na syāt | doṣaḥ hrado vahnimānityādavivāśrayāsiddhiprabhṛtiḥ | tāvubhau vettīti tathā | tathā cānumānaṃ pratyakṣāgamau śithilīkarotu vrīhimasūrādau śucitvāśucitvavibhāgasya śāstraikagamyatvāt | tatrānukūlatakarkābhāva evānumānabādhako na tvāgama iti sthitam | tathā ca laukikapramāṇādhikāriṇe aparaṃ karmakāṇḍameva vibhajate itarasya itaraditi vivekaḥ ||