Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.28.3

Bhāratabhāvadīpa 6.29.28.3

Language
Sanskrit

6.29.28.3

aviśeṣāḥ pañcatanmātrāṇi ahaṅkāraśca | liṅgamātraṃ mahattatvam | aliṅgaṃ pradhānam | tatra viśeṣādaviśeṣaṃ pravivikṣato yogino dainandinalayābhyāsātsamanaskānīndriyāṇi līyante sa layaḥ | bahirmukhānyeva vā bhavanti sa vikṣepaḥ | evamaviśeṣebhyo liṅgamātraṃ vivikṣato'pi layavikṣepau staḥ | liṅgamātrātparaṃ puruṣaṃ pravivikṣato'pi tau staḥ | tāvetau layavikṣepau heyau śrūyete “layavikṣeparihataṃ manaḥ kṛtvā suniścalam | yadā yātyunmanībhāvaṃ tadā tatparamaṃ padam |” iti | eteṣu triṣu līneṣvādyaḥ supta eva | dvitīyo vigalitadehāhaṅkāratvādvidehasañjñaḥ | tṛtīyaḥ prakṛtilaya iti | etayoḥ samādhirgauṇaḥ | ataeva sūtritam “bhavapratyayo videhaprakṛtilayānām” iti | bhavapratyayo janmāntarahetureṣāṃ samādhirbhavati | yadvā janmāntare eteṣāṃ janmanaiva samādhisiddhiḥ pakṣiṇāmākāśagamanasiddhivadbhavatīti sūtrārthaḥ | sarvathāpi teṣāṃ sadyomuktirnāstīti siddham | yadā tu asmitāmātrasyāpi nirvikalpe cinmātre layo bhavati tadāyaṃ vidvānkaivalyaṃ dharmameva samādhyākhyamanubhavati | yamadhikṛtya śrūyate “kṣaṇamekaṃ kratuśatasya catuḥsaptatyā yatphalaṃ tadavāpnoti” iti | ayameva mokṣākhyaḥ paramayanaṃ prāpyaṃ sthānaṃ yasya sa munirmokṣaparāyaṇa ityucyate | yato'syāmevāvasthāyāṃ yogī jīvanmukta ityucyate | vigatecchābhayakrodha iti pādaḥ prāgeva vyākhyātaḥ | ya evambhūtaḥ sa sadā muktaḥ bandhapratītikāle'pi sa mukta evāsti | ajñānamātravyavadhānānmukteḥ | etenāhaṅkārāderbandhasya kālatraye'pyasattvoktyā mithyātvaṃ darśitam ||