The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.28.2
Bhāratabhāvadīpa 6.29.28.2
- Language
- Sanskrit
6.29.28.2
tathā ca sūtraṃ “smṛtipariśuddhau svarūpaśūnye vārthamātranirbhāsā nirvitarkā |” smṛteḥ śabdārthasmaraṇasya pariśuddhau varjane sati bhāvayituḥ svarūpeṇa śūnyā tadāhamidaṃ bhāvayāmītyevamākārā vṛttirapi bhāvayiturnāstīveti bhāti | yato'rthamātranirbhāsā dhyeyārthamātramasyāṃ bhāsate natvanyaditi sūtrārthaḥ | asyāṃ siddhāyāṃ yogī jitendriya ityucyate | jitamanā iti ābhyantarapratyāhārapūrvakaṃ yadā manaḥkalpite sūkṣme viṣaye pūrvavacchabdārthollekhapūrvakaṃ tadvarjaṃ ca manaso bhāvanā pravartate tadā te ubhe samāpattī savicāranirvicārākhye bhavataḥ | tathā ca sūtraṃ “etayaiva savicārā nirvicārā ca sūkṣmaviṣayā vyākhyātā” iti | atra sūkṣmaviṣayeti grahaṇātpūrvasyāṃ sthūlaviṣayatvaṃ gamyate | etayaiva dvividhavitarkasamāpattyaiva nirvicārasamāpattau dṛḍhāyāṃ yogī jitamanā ityucyate | yadā punaścetaso mūrtyākāratāṃ parityajya sattvodrekātsamaṣṭimanomayaviṣayā ahamevedaṃ sarvo'smītyevamākārā bhāvanāpravartate so'yaṃ sānandaḥ samādhiḥ | yadā tu tāmapi bhāvanāṃ parityajya viṣayavedanamantareṇāsmītyetāvanmātrākārā bhāvanā pravartate sā'smitā | asmitāhaṅkārayorbhedastu krameṇa viṣayavaimukhyatadābhimukhyamātrakṛtaḥ | yathaika eva pūrvābhimukhaḥ paścimābhimukhaśceti tadvat | asyāmavasthāyāṃ yogī buddhito viviktasya tvampadārthasya sākṣātkārājjitabuddhirityucyate | tadetaduktaṃ - yatendriyamanobuddhiriti | etānyeva sādhanāni guṇaparvāṇyucyante | tathā ca sūtram “viśeṣāviśeṣaliṅgamātrāliṅgāni guṇaparvāṇi” iti | tatra viśeṣāḥ sthūlabhūtāni ekādaśendriyāṇi ca |