The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.6
Bhāratabhāvadīpa 6.29.6
- Language
- Sanskrit
6.29.6
nanvevaṃ nirvikalpasthānaprāptaye dvau mārgāvuktau syātāṃ, tacca “nānyaḥ panthā vidyate'yanāya” iti śrutiviruddhamityāśaṅkyāha - sannyāsastviti | sannyāso naiṣkarmyam | ayogato yogaṃ vinā avāptuṃ duḥkhaṃ he mahābāho | ayamarthaḥ nirvikalpakasamādhirapi tattvamasītyetadvākyārthapratipattyupāyabhūta eva, na svataḥ puruṣārtha iti dvitīyamārgasyābhāvānnodāhṛtaśrutivirodhaḥ | “śānto dānta uparatastitikṣuḥ samāhito bhūtvātmanyevātmānaṃ paśyati” iti śrutyaiva śamādivatsamādherapyātmadarśanārthatvasya darśitatvāt | tathā ca samāhitapadaṃ vārtikakārairvyākhyātam | “svātantryaṃ yeṣu kartuḥ syātkaraṇākaraṇamprati | tānyeva tu niṣiddhāni karmāṇīha śamādibhiḥ |” śamādiśrutyā “asvātantryaṃ tu yeṣu syātkaraṇākaraṇamprati | samāhitokyāthedānīṃ tannirodho vidhīyate |” asvātantryaṃ gurūpadeśāpekṣatvam | yeṣu mānameyavyavahāranirodheṣu | “piṇḍīkṛtyendriyagrāmaṃ buddhāvāropya niścalam | viṣayāṃstatsmṛtīstyaktvā tiṣṭheccidanurodhataḥ | eṣo'bhyupāyaḥ sarvatra vedānteṣu pratiṣṭhitaḥ | tattvamasyādivākyārthajñānotpattyarthamādarāt |” iti | evaṃ vyatirekamuktvānvayamāha - yogayukta iti | muniḥ sannyāsī nacireṇa śīghrameva brahmādhigacchati vākyaśravaṇamātreṇa natu kevalasannyāsī | yathoktaṃ “na ca sannyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati |” iti ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit