Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.7

Bhāratabhāvadīpa 6.29.7

Language
Sanskrit

6.29.7

yogeti | yogena nirvikalpasamādhinā yukto yogayuktaḥ | ata eva viśuddhātmā vṛttisārūpyadoṣeṇa hīnaḥ ātmā pratyakcetano yasya | nirvikalpāvasthāyāṃ kevala eva cetano'sti nānyadetyuktaṃ “tadā draṣṭuḥ svarūpe'vasthānaṃ vṛttisārūpyamitaratra” iti tadā vṛttyabhāve | itaratra - vṛttikāle iti sautrapadadvayārthaḥ | atra hetuḥ | yato'yaṃ vijitātmā vijitacitto jitendriyaśca | evaṃ śuddhastvampadārtha uktastasya tatpadārthābhedamāha - sarvabhūtātmeti | sarveṣāṃ bhūtānāṃ brahmādistambaparyantānāṃ viyadādīnāṃ ca cetanācetanānāmātmabhūtaḥ upādānatvena svarūpabhūtaḥ kanakamiva kuṇḍalādīnāṃ svarūpabhūtam | kāraṇānanyatvātkāryasya | sarvabhūtātmabhūta ātmā pratyakcetano yasya sa sarvabhūtātmabhūtātmā | yattu sarveṣāṃ bhūtānāmātmabhūta ātmā yasyeti bhāṣyaṃ sarvabhūtātmetyetāvataivārthalābhādātmabhūta ityadhikamiti dūṣitam | svayaṃ ca sarvabhūta ātmabhūtaścātmā yasyeti vigraho darśitaḥ tatra saṅkoce kāraṇābhāvātsarvapadenaiva cijjaḍayorgrahe parasyāpyātmabhūtetyadhikameva | sarvabhūtaścetanācetanaprapañcabhūta ātmā yasyeti tatrāpīṣṭārthalābhāt sarvaṃ ca ātmānaśca tadbhūta ātmā yasyeti vigṛhya sarvātmabhūtātmetyetāvataiva siddhe prathamabhūtapadasya vaiyarthyaṃ ca bhāṣyamate brahmādīnāṃ pratyagbhūta ātmā yasyeti śrutyaiva jīveśābheda ucyate | parasya tūpādānatvaliṅgena jaḍasādhāraṇyena jīvasya brahmābhedo'vagamyata iti vidvadbhiravinayaḥ kṣantavyaḥ | yato'yaṃ sarveṣāṃ pratyagātmā ato'hamiva so'pi kurvannapi na lipyate asaṅgātmajñānātkartrāderbādhitatvācca | vyutthāne tatpratītāvapyutkhātadaṃṣṭroragavadabādhakatvāccetyarthaḥ ||

Linked texts (1)