The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.42.14
Bhāratabhāvadīpa 6.42.14
- Language
- Sanskrit
6.42.14
tānyeva pañca gaṇayati -- adhiṣṭhānamiti | adhiṣṭhānamicchādveṣasukhaduḥkhajñānādīnāmabhivyakterāśrayo dehaḥ tasyānātmatvaṃ cārvākavyatiriktasamastavādisiddham | tathā kartā buddhiviśiṣṭaścidābhāsaḥ pramātā nāmāhampratyayaviṣayo'haṅkārastathetyanena tadvadevānātmatvena jñeya ityuktam | dehasyaiva sṛṣṭau pralaye ca tasyāpyutpattivināśayordarśanāt | etacca viśeṣaṇanāśādviśiṣṭanāśaṃ viśeṣaṇotpattyā ca viśiṣṭotpattimabhipretya śrūyate “vijñānaghana evaitebhyo bhūtebhyaḥ samutthāya tānyevānu vinaśyati” iti | “yathāgneḥ kṣudrā visphuliṅgā vyuccarantyevametasmādātmanaḥ sarva eta ātmāno vyuccaranti” iti ca | viśiṣṭasya cānatirekādarśanādanātmatvaṃ siddham | karaṇaṃ ca śabdādyupalabdhisādhanaṃ pṛthagvidhaṃ dvādaśavidhaṃ pañca karmendriyāṇi pañca jñānendriyāṇi mano buddhiśca | tathā vividhāśca pṛthak ceṣṭā vāyavīyāḥ prāṇanādirūpāḥ | daivaṃ puṇyapāparūpaṃ tattatkaraṇānugrāhakasūryādidevatārūpam pañcamaṃ pañcānāṃ pūraṇam ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit