Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.42.17

Bhāratabhāvadīpa 6.42.17

Language
Sanskrit

6.42.17

dvitīyaṃ prayojanamāha -- yasyeti | yasya pramāturbhāvaḥ pratyayamātrasvarūpa ātmā nāhaṅkṛtaḥ ahamiva kṛtaḥ ahaṅkāratādātmyaṃ prāpito'haṅkṛtastathā na | yasya buddhirna lipyate ātmabhāvena rañjitā na bhavati | yasya buddhervyatiriktamātmānaṃ paśyato buddhidharmāḥ kartṛtvādayo nātmani pratīyanta iti kartrātmavāditārkikanirāsaḥ | yasya ca ātmadharmāścaitanyādayo buddhau na saṃsṛjyanta iti buddhimeva cetanāṃ vadato bauddhasya nirāsaḥ | cidacitoranyonyasminnanyonyadharmādhyāso bādhyata iti duḥkhādisaṃsarganiṣedhena bhoktṛtvābhāvo darśitaḥ | ‘hatvāpi sa imām̐llokānna hanti na nibadhyate’ iti tu stutimātram | kartṛtvasyaiva bādhena hantṛtvāyogāt, dagdhapaṭavatkartṛtvānuvṛttāvapi hananakriyāyāṃ pravartakasya rāgadveṣāderabhāvācca | etenātmanastāttvikamakartṛtvaṃ bhāvayatā kṛtaṃ karmātāttvikakartṛtvābhimānanimittaṃ svaphalaṃ prastotuṃ nārhatīti darśitam | nahi rajjusarpe rajjubuddhiṃ kṛtvā praharataḥ sarpakṣobhajaṃ daṃśanādiphalaṃ bhavati | sarpe tu tathā kurvatastadbhavatyeva tadvadidamapi jñeyam ||

Linked texts (1)