Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.42.19

Bhāratabhāvadīpa 6.42.19

Language
Sanskrit

6.42.19

pūrvaślokokte jñānādiṣaṭke parijñātā kartā caika eveti pariśiṣṭāḥ pañca teṣāṃ sarveṣāṃ prākṛtatvena triguṇātmakatve prāpte jñeyakaraṇayorjaḍayorghaṭakuṭhārakalpayoḥ parisaṅkhyārthaṃ trayāṇāmeva pratyekaṃ trividhatvaṃ vivarītuṃ pratijānīte -- jñānamiti | jñānaṃ karma kartā ceti trayameva guṇabhedatastridhā na tu jñeyakaraṇe | guṇasaṅkhyāne kāpile śāstre | yadyapi tatra ekasyāṃ pramadāyāṃ bhartuḥ sukhaṃ jāyate taṃ prati tasyāḥ sattvodbhūtatvāt | tāmavindataścaitrasya duḥkhaṃ jāyate taṃ prati tasyāḥ rajodbhūtatvāt | tasyāmeva sapatnyā dveṣastāṃ prati tasyāstamodbhūtatvāt | pramadayaiva sarve bhāvā vyākhyātā iti kāpilānāṃ jñeyakaraṇayorapi traividhyaṃ prasiddham | tathāpi pramadādaya ekasyaiva puṃso nimittabhedena prītiduḥkhadveṣaviṣayā api bhavantīti pūrvoktavyavasthāyā nirmūlatvāt | prītyādīnāṃ kartṛsamavāyitayā pratīyamānānāmālambanabhūtāyāḥ pramadāyāḥ prītyādyātmakatvaṃ kalpayituṃ na śakyata iti na bhagavatā tayostrividhatvaṃ vyākhyāyate | akṣarārthaḥ spaṣṭaḥ ||

Linked texts (1)