Abhijnanasakuntalam 2.7.3
Mitabhāṣiṇī 2.7.3
- Language
- Sanskrit
2.7.3
vidūṣeti | 'te kṛtasāhasam' bāṣpaṃ pronmṛjādyasya 'hastasya kṛtvā 'śvasano' maruttu | mandaṃ mandena vītumānayatu || [ 'śvasano' (ma-) - śvasita (rā-) ] || rājeti | [ 'parijanaṃ yavanīgaṇaṃ vilokya dṛṣṭā, yavanīnāṃ mṛgayāveśasya kalpanāt, prāha ] 'bhavatya mṛgayātrā veṣaṃ' sarvvā 'apajayantu' pariharantu | enena yavanīnāmapasāraṇamuktam | 'raivataka' iti dauvārikasambodhanam 'tvamapi svam' avasaro 'niyogam adhikāra' hāpayitavyaṃ [ adhikaraṇe ṇyat ] 'aśūnya' strīnalikayā pūṇaṃ 'kuru' iti eva niṣṭha ityarthaḥ | vidūṣeti | 'bhavatā' makṣikāṇāmapi prabhāvaḥ 'nirmakṣikam' [abhāvāthai'vyayībhāva ] 'kṛtam' | parijanān apasāyaṃ ekāko bhavanto mantriṇaṃ kurvvantya doṣaḥ | 'sāmpratam' adhunā 'asmin pādapacchāyayā viracita' yat 'vitānam' ullocaḥ, candrātapa ["ritro vitānamulloco" iti trikāṇḍaśeṣa ] tena 'sanāye', yukte 'śilātale' pāṣāṇapṛṣṭhe bhavān 'upaviśatu' | upaviṣṭe bhavati 'tāvat ahamapi sukham āsīno bhavāni' kañcitsakhi syātumahantaḥ upaveśanasukhamanubhavāni ityartha [“pādapacchāyāviracitavitānasanāthe śilātale” ( tā-, na-, ma- )—“pādapacchāyāṃ viracitalatāvitānadarśanīyāyām āsane” (rā- vi-)] | cchāye”—| tayā viracitam | itan—| tādṛśa vitānam | karma dhā— | tena thered from usage [b] मुखासीन — आस् + शानच् = आसीन seated ease while seated. Prefer मुखमसीन । महसुपेतिसमास ।
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit