Abhijnanasakuntalam 2.7.4
Mitabhāṣiṇī 2.7.4
- Language
- Sanskrit
2.7.4
rājeti-'vayasye gaccha' duro yāhi| vidūṣeti| 'etu' mām anusṛtya āgacchatu| rājeti| 'phalavān' phalavān 'cakṣuṣo phala' dṛṣṭatvādadarśanaṃ yena tathābhūtaṃ tvayi| 'yena' yasmāt 'yena' iti hetau prayuktam 'tathā darśanīya dṛṣṭvā vastu 'na dṛṣṭam' yadā 'yena tvayā darśanīyaṃ na dṛṣṭa sa tvam phalavādvṛkṣaphalo'si ityanvayaḥ| kasmin pakṣe yena iti tvayā ityanena samānādhikaraṇam| uttaravākyagatatvena upādānāt tacchabdopādāna nāpekṣate| yadi draṣṭavyaṃ na dṛśyate tadā kiṃ phalaṃ te cakṣuṣāiti bhāvaḥ| vidūṣaka iti| rājoktim asahamāna āha 'nanu' darśanīyānām agragaṇī 'bhavān' me 'agrata' sammukhe 'varttate' sat kiṃ dṛṣṭā mayaita na dṛṣṭa mayā iti? rājeti | ‘sarva’ ātmīya svajana ‘kānta’ manohara ‘paśyati’ | ata khalu tva māmeva darśanīya manyase | ‘aha tu tāma āśramasya’ asya tapovanasya ‘lalāmabhūtā’ bhūṣaṇasvarūpām [“viṣe dhāmani bhūṣāyāṃ lalāmamiti vṛdhairmatam” ityanekārthakoṣa ] śakuntalām adhikṛtya lakṣīkṛtya ‘bravīmi’ | vṛthā te khalu yata saiva tvayā na dṛṣṭā | vidūṣaka—iti | ‘svagatam’ ātmagatam | ‘bhavatu’ aya tāvat eva bravītu kintu aham ‘asmai avasaram’ abhilāṣasya prasara na dāsyāmi’ | abhilāṣa vicchidya ena śakuntalāṣāpārāt nivarttayiṣyāmi | ‘prakāśam sarvagrāha—‘bho vayasya’ sakhivaryya ata ‘te’ tava ‘tāpasakanyakā’ tapasvī brāhmaṇakumārī ‘abhyarthanīyā’ prārthanīyā ‘dṛśyate pratibhāti | kimetat anāryya te?
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit