Abhijnanasakuntalam 3.1.1
Mitabhāṣiṇī 3.1.1
- Language
- Sanskrit
3.1.1
tata iti—[ 'kuśān ādāya' gṛhītvā 'yajamānasya' kaṇvāśramasvāminaḥ kasyacit ṛtvija 'śiṣya' chāva 'praviśati' ] | aho iti | 'aho' āścaryya m | 'pārthivo' rājā 'duṣyanto mahān anubhāva' prabhāvo yasya tādṛśa | 'śatabhavati' mātre tasmin'āśrame praviṣṭamātre eva' yadaiva praviṣṭa sa tadaiva, 'na karmāṇi' kriyā 'nirgatā upadravā upaplavā' vighnā yeṣāṃ tathāvidhāni 'mavṛttāni' jātāni [ "mahānubhāva pārthivo" ( ra , vi ]—"mahāprabhāva rājā" —[ta0, nyā0, ma- ] || “praviṣṭamātre” [ rā, vi ] 0—“yena praviṣṭamātre” [ta nyā ma- ] || 'mavṛttāni" [ ta0, nyā- ma- ]—"pravṛttāni bhavanti” [ rā- vi,] | keti | anvaya —bāṇasandhāne kā kathā | sa hi dūrata jyāśabdenaiva dhanuṣa huṅkāraṇeva vighnānapohati | vyākhyā—kimayamupadravābhāvo bāṇena kṛta ? na ityāha— 'bāṇasya sandhāne' dhanuṣi yojane 'kā kathā' | tasya kṛtyaiva nāsti | 'sa hi' nūna ma, dūrataḥ 'jyāyā' dhanurguṇasya śabdenaiva tanmātre ṇāpi, 'dhanuṣa ṅkāreṇa' huṅkatyā 'iva' [anutprekṣā], vighnān dṛṣṭivighātakān 'apohati' nirākaroti | [dhanuṣi rūdradhamāropa | huṅkāraśabdā hi rūdrā | jyāghoṣeṇa rākṣamā palāyitāḥ | manye nāyaṃ jyāśabda kintu rudrarūpa tasya dhanurvva huṅkāreṇa vighnān niragām ] | yāvaditi | 'imān' samgṛhītān 'darbhān' kuśān vaidyā' yajñavedikāyā 'sa staraṇārthaṃ parita pātanāthaṃ 'ṛtvigbhyaḥ yajamānebhyaḥ | [ 'ṛtvig duṣṭak —" iti krin nipātita ] 'upaharāmi' nayāmi | nītvā tebhyo dadāmi |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit