Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 3.2

Mitabhāṣiṇī 3.2

Language
Sanskrit

3.2

tata iti| kāmayate iti śvānaci cāgamaśāsanamanityamiti muki akṛte 'kāmayāna' āsamadana ityarthaḥ ('kāmayānaśabda siddho'nādireva' iti vāmanaḥ)| tasya avasthā kāmayamānāvasthā| sā iva avasthā yasya tathāvidhaḥ, kṣīra pāṇḍurākṛtirityarthaḥ.
("saptamyaṇḍānapūrvasyottarapadalopaśya vaktavyaḥ” iti bahuvrīhi) rājā 'praviśati' [ kāmayāna' [ rā-ṭīkā, vi-) “samadana” ( ta, nyā, ma-, ) ] || jñāne iti anvaya –tapaso vīyyaṃ jāne | sā bālā paravatī iti me viditam | tathāpi ida hṛdaya mato nivarttayitum dhala na paśmi | vyākhyā--'tapaso vīryaṃ' hyadīṣya 'jāne' tapobalena mām paparādhina dagdhu samartho muni iti me jñātam | tat munim prasādya śakuntalāpariṇaya sambhava | sā bānā śakuntalā 'paravato' paratanā, pitrājñāparttinī 'iti' etadapi 'me viditam' | pato gāndharva ṇāpi vidhinā ne yamasannihite pitari udvāhā | tena hi samprati śakuntalārūpāt vastuno mano nivarttaya piturāgamana pratīkṣasva iti ceta na—'tathāpi' eva samprati kanyā lābhe prasambhave'pi 'ida' hṛdayam' etanme citta mata śakuntalārūpāt vastuna (vāraṇārthānāmīpsita iti papādāne pañcamo) nivarttayitu vārayituma ala samartho na śakmi na bhavāmi| padaya mana, palabhye prāṇasaśaye pravarttate ki karāni | [ “baḍaśaddhi” ityādi (rā-vi-) - "na ca nimnādiva salila nivarttate me tato hṛdayam' ( ta-, nyā-, ma- ) || pta para tarkavāgīśavyāpakhyānānadādāmām- ' bhagavan manmatha kutasta kusumāyudhasya satata kṣayamaitat | ( smṛtvā )--
api ca” iti ||

Linked texts (1)