Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 3.4

Mitabhāṣiṇī 3.4

Language
Sanskrit

3.4

'athavā' iti pakṣāntare | aniśamiti | anvaya –madirāyatanayanāṃ tāmadhikṛtya praharati iti yadi ( tadā ) makaraketu nitya manaso rujamāvahannapi me abhimata | vyākhyā—'madire' mandavepamāne āyate' viśāle ca nayane yasyā tām ("sauṣṭhavenāparityaktā smerāpāṅgamanoharā | vepamānāntarā dṛṣṭimaṃdirā parikīrtitā ||" iti raimādri ) 'tāṃ' śakuntalām 'adhikṛtya' viṣayīkṛtya 'praharati' māmiti śeṣa 'iti yadi' yadyeva bhavati, tadā makaraketu ' kāma 'aniśa ' satataṃ 'manaso ruja ' vedanām 'āvahan' kurvan 'api me abhimata' sammata | śakuntalāyo kāmī me iti cet, kāmajā pīḍā api sukhadā ityartha | ( vidyāsāgarapādā eta na paṭhanti | tucchārtho'yaṃ pracito vā) | [ ita uttaram—"adyatane vasupālabhasya te na māṃ pratyanukrīśa | dṛṣṭaiva saṅkalpaśataigjasumanaṅga nīto'si mayā'hiḍam| śrotavya cādya śaśaśropakaṇṭhe madhye va yasya va śārvamoca | (sakheda parikramya) ° iti ( ta-, nyā- ma- )] |
sakhedamiti | ( 'khedena' cārthyā 'saha' yathā tathā 'sakhedam' sātmānam vidrūpya darśayitvā ityartha )—keti | 'karmaṇaḥ' yāgakarmaṇi saṃsthite niṣpanne sati 'sadasyai samākhyai sādare 'anujñāta.' susampanno yāga, ściṣṭhāmyatu bhavān iti kṛtānumati 'khidra prāptakhedam 'sātmana kva nu khalu vinodayāmi' vinoda kārayāmi [ "tatkaroti tadācaṣṭe" iti ṇic | tato hetumaṇṇic ]| 'na ca priyāyā' śakuntalāyā eva 'darśana muktvā' 'anyat' sadṛśatara kiñcit 'śaraṇam' rtārna| taddarśanādeva yadi vinode syām nānyata [ "sakhedamātmānam" (ta, nyā-)—"sakhadyānam" ( rā- vi, ma-) "na ca priyādarśanāt" (ta-,nyā-)—'ki nu khalu me priyādarśanāt" (rā-, bi- ma)]|

Linked texts (2)