Abhijnanasakuntalam 4.12.4
Mitabhāṣiṇī 4.12.4
- Language
- Sanskrit
4.12.4
["yugāntaramārūḍhaḥ" (rā-, vi-, ma-) - "dūramabhirūḍhaḥ" (ta-, nyā-) ] || śakuntaleti | 'āśramasya abhimukhā' satī 'sthitvā' gamanāt nivṛtya | bhūtveti | anvayaḥ- cirāya caturunta mahīsapatnī bhūtvā, apratirathaṃ tanayaṃ dauṣyanti niveśya tadapiṃ takuṭumbabhareṇa bhartta sāddhaṃ śānte asmina āśrame puna padaṃ kariṣyasi | vyākhyā--'cirāya' ciram [ vyayametat, vara, lukaca] 'catvāro'ntā' prāntabhāgā yasyā tathāvidhāyā samagrāyā ityarthaḥ 'mahyā' vipulāyā dharitryā 'sapatnī bhūtvā', bhavidyamāna "pratiratho' vipakṣī yasya tathāvidhaṃ 'tanayaṃ dauṣyanta' duṣyantāṅgajam [ajñātatvāt nāma vinā sāmānyena dauṣyantiśabdena vyapadeśaḥ ] niveśya' rājye sthāpayitvā, 'tasmin' dauṣyantau 'arpita' nikṣiptaṃ 'kuṭumbānāṃ' bāndhavānāṃ 'bhara' bhāraḥ poṣaṇakarma yena tathāvidhena 'bhartrā sāddha' patyā saha 'śānte' 'śamapradhāne' viṣayacintarahite 'asmin āśrame punaḥ' bhūyo'pi 'padaṃ kariṣyasi' sthānaṃ lapsyase [ "padaṃ sthāne vibhaktyante" haimaḥ ] | pariṇate vayasi putrāya rājyaṃ dattvā bhartrā saha ihaiva pāralaukikavrataṃ cariṣyāmi ityarthaḥ | [mūlam (rā-, vi-, ma- ) – “bhūtvā cirāya sadiṃgantamahīsapatnī dauṣyantimapratirathaṃ tanayaṃ prasūya| tatsanniveśitabhareṇa sahaiva bhartrā śānte kariṣyasi padaṃ punarāśrame'smin ||” (ta-, nyā ) ] |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit