Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 4.18.4

Mitabhāṣiṇī 4.18.4

Language
Sanskrit

4.18.4

iti vaktavye samānasya sabhāyārthaṃ vacanam”—Vritti. (c) pratīpam—pratikūlamapām iti prati + ap + a (samāsānta) by the rule "ṛkpūrabdhūḥ pathāmānace". This gives prati + ap| Now by the rule "dvantarupasargebhyo'pa īt" we get yuvan viz, yuvati| vatse iti | ‘mā sakhījanaśca pariṣvajasva’ āliṅga | āliṅgya anyān nivarttaya ityarthaḥ | śakuntaleti | ‘priyaṃvadayā miśrā’ [ itan ] yuktā, priyaṃvadāprabhṛtayaḥ | kāśyapa iti | ‘praṣṭeye’ pradātavye, anurūpāya varāya ityarthaḥ | śakuntaleti | ‘idānīṃ tātasya aṅkāt’ kroḍāt ‘paribhraṣṭā’ cyutā aha ‘malayasya’ tadākhyasya parvvatasya ‘taṭāt’ prāntabhūme ‘unmulitā’ utkhātā ‘candanasya’ ‘candanavṛkṣasya’ ‘latā iva’ śākhā iva navodgataścandanavṛkṣaka iva ityarthaḥ [ “latā jyotiṣmatī dūrvvāśākhāvallopriyaṅguṣu” iti haima ] ‘kathaṃ’ kena prakāreṇa ‘jīvitaṃ’ jīvana dhārayiṣyāmi’ | 1 (a) priyaṃvadāmiśrā—If miśra is taken as praśaṃsāvacana then say ante—śāṅgaravamiśrā etc (d) nivarttiṣyante—nivartsyanti is an optional 2 gantuma—By the maxim “avyayakṛto bhāve” we have gantuma =gamanam | Hence construe tava gantu gamanam anayo sambandhe na yuktama | Do not say anayo gantu gamanama &c—For, the ṣaṣṭhī in anayo is iti ahārthe upapade tumun |

Linked texts (1)