Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 5.28.3

Mitabhāṣiṇī 5.28.3

Language
Sanskrit

5.28.3

bhedayo iti| 'bāhudvayaṃ' bāhubhutaṃ kṛtva ("bāhudvayanityaṃ" iti nipātaḥ| sambhrame dviruktam)| rājeti| 'ki nu' iti vitarkagarbhaṃ praśnaḥ| khalu iti paścāttāpe| itaḥparaṃ kiñcidbhūtaṃ, kiṃ vā tata ? kimiti| 'kiṃ' praśna 'iva' ityaniścaye| niścitam paścāttajjijñāsāyām| "kimitra hi madhurāṇāṃ maṇḍanaṃ nākṛtīnām" ityādiṣu yathā| purohita iti anvaya —he deva kaṇvaśiṣyeṣu parāvṛtteṣu sā bālā svāni bhāgyāni nindantī bāhutkṣepaṃ krandituṃ pravṛttā ca— purohita iti| anvayakramastu—strīsaṃsthānam ekaṃ jyotiḥ ārāt enāmutkṣipya apsarastīrtha jagāma ca| vyākhyā—he'deva'rājan 'kaṇvaśiṣyeṣu' śāṅgaravapramukheṣu 'parāvṛtteṣu' āśramaṃ prati prasthiteṣu 'sā bālā'apragalbhā śakuntalā 'svāni bhāgyāni'nijāni bhāgadheyāni 'nindatī' satī 'bāhū utkṣipya' urddhaṃ kṣiptvā iti 'bāhutkṣepa' (svāṅgairguṇe" iti ṇamula) 'kranditum' uccairvipralapitu 'pravṛttā ca' pravṛttamātrā tatkṣaṇameva striyā masthānam’ ākṛtiriva sasthāna yasya tathāvidham ‘eka jyoti ’ kiñcita teja - svarūpama ‘ārāt’ dūrāt (“ārāddūrasamīpayo’ iti dūrārthe avyayam ) ‘enā bālāma utkṣipya’ uttotya ‘apsarastīrtha tadabhimukhamityartha jagāma ca’| ‘sarve’ abhinetāra ‘vismaya rūpayanti’ nāṭayanti| vismitā iva tiṣṭhanti|

Linked texts (1)