Abhijnanasakuntalam 6.1.4
Mitabhāṣiṇī 6.1.4
- Language
- Sanskrit
6.1.4
jānuka iti | 'nanu' cāpepe | karabhīra' iti, dhīrare' ityaha 'rajjugraṃthinā' vadhyamānatvāt | vācyā lambo | rājāna paśyati jana na hi yathāvadhi | ito vilokya | sūcaka iti | 'asya' yā 'vadha' ityana tasya sumanas ' puṣpa pūvyamacchandiraṃ [ "āpa sumanaso vadhvāṃ kaṇṭhasraksikayā samam | ete striyo vadhyamanusāri kateṅgāstavadabha || ' ] 'pinaddha ' vanya, [ "vaḍibhagurakhādmanavarūpokapamaśeno" ityādīna padye kathinaṅkam ] 'mai imau sphurata' nbandena | puruṣa iti | 'bhāvaḥ' mando bhavan 'akāraṇa' kāraṇābhāve 'māraka' hantā 'bhavituṃ' na arhati' | jānuka iti | 'asmāka svāmī' nagarapāla 'patra haste' yasya tādṛśa san 'rājaśāsana' rāṣṭra śāsanama ājñā pratīṣya gṛhītvā 'ita' atrā diśimukha' yasya tādṛśo dṛśyate' | athavā tva 'gṛdhrobhyo bali upahāro bhavithyasi' gṛdhrā te māsa bhakṣayiṣyanti, 'vā' athavā 'śuna śūkarasya mukha' dṛśyata syāt mukha 'drakṣyasi' | rājājñāyā sulabhya mṛtaṃ bā tvā gṛdhrā, bhakṣantu mukhi 'likhāta jīvita vā kukuraḥ khādiṣyanti | jāla iti | jālena upajīvati jīvikā vartayati iti jālopajīvī' dhīvara 'mucyatām'| 'upapanna' yukta | 'āgama' 'prāptivṛttānta ityartha' | sūcaka iti | ‘yamasya sadanaṃ’ gṛham | ‘pratinivṛtta’ pratyāgata, [mṛtaḥ punarjīvita ivāyam ityarthaḥ] | ‘muktāni’ apanītāni ‘bandhanāni’ yasya tathāvidhaṃ ‘karoti’ | puruṣa iti | he ‘bhatta’ svāmin ‘adha’ pṛcchāmi ‘me ājīva’ kathaṃ jīvanaṃ kīdṛśaṃ’ kiviṣaḥ | gato matsyo gataścāṅgurīyakaḥ tadahaṃ kenopāyena jīvikāṃ karomi iti vidyāsāgaraṣyākhyā |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit