Abhijnanasakuntalam 6.12.1
Mitabhāṣiṇī 6.12.1
- Language
- Sanskrit
6.12.1
rājeti | 'svanagarāya' svanagara hastināpuram [ pāścikī caturthī, paraṃ dvitīyā ]| -'prasthitaṃ māṃ priyā sabāṣpa' sajalalocanam 'māha' uvāca [āha ityāvācāye avyayam] kimāha ?—kiyata ki parimāṇaṃ cira 'kiyacciraṃ tena [ apavarge tṛ tīyā ] 'āryyaputra• pratipatti' pravṛtti' vārttāmityartha [ "pratipatti pravṛttau ca" iti medinī ] 'dāsyati praṣayiṣyati 'iti' āha | rājeti | 'paścāt' taduktau param 'imāṃ' mudrāṃ tasyā aṅgulau niveśayatā' sthāpayatā 'mayā' sā pratyabhihitā' pratyuktā | anvaya —he priye, atra divase divase ekaikaṃ madīya nāmākṣara gaṇaya | yāvat antaṃ gacchasi tāvat madavarodhagṛhapraveśaṃ netā janastava samīpam upaiṣyati iti | vyākhyā—he 'priye' śakuntale 'atra' asmin aṅgurīye 'divase divase pratidinam [ vīpsāyā dvivacanam ] “ekam ekana 'ekaikam' ekameva na dve trīṇi vā [ svārthe avadhāryamāṇe dvivacanam | bahuvrīhivadbhāva ] 'nāma attara' gadayaṃ | 'yāvat' saṅkhyām 'antam' avarātāmavasāna 'gacchasi [ yāvattā yoge laṭ ] 'tāvat' tatkāla 'mama avarodhagṛhasya' antaḥpurabhavanasya 'praveśa' dvāra 'netā' prāpakojana [ tācchīlye tṛn | 'na loka-” iti ṣaṣṭhoniṣedha ] 'tava samīpam' antikam 'upeṣyati' abhigamiṣyati 'iti' etat matrābhihitā iti pūrveṇa sambandha jhaṭityeva vārtā lapsyase iti bhāva | [“gacchasi (ta- vi-, nyā-, ma-) - "gacchati” (rā ) | "sahapraveśam" ( rā, vi-, ma-) -' nirdeśako ( ta- nyā ) ] | 'tacca' naॅvepreraṇa 'dāruṇamanā' krūrahṛdayena mayā mohāta na anuṣṭhitam' na kṛtam |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit