Abhijnanasakuntalam 7.15
Mitabhāṣiṇī 7.15
- Language
- Sanskrit
7.15
hitīyeti | 'eṣā kesariṇī tvāṃ hī 'tvāṃ' khādiṣyati' atimevati | samīpe bhaviṣyati varttamānam | "varttamānasāmīpye varttamānavadvā" iti sūtreṇa ]| bāla iti | 'amhahe' iti vismaye | upahāsāthe viruddhāmibhavaḥ | 'baleda' vyathaye yathā tathā 'bhīto'smi, naiva bhīta ityarthaḥ | 'adhara darśayati' ityavajñāprakāraḥ| rājeti | | anvaya —mahatastejaso bījam ayaṃ bāla sphuliṅgāvasthayā eṣāpekṣaḥ sthito vahniriva me pratibhāti | vyākhyā--'mahata' prabalasya 'tejasa,' pratāpasya 'bīja' nidānam 'ayaṃ bāla' sphuliṅgasya anikaṇasya yā 'avasthā' rūpa' tathā [heto' tatīyā] ataeva 'edhān' kāṣṭhāni 'apekṣate' svadavatlāyārtha 'yastādṛśa [karmaṇyupapade ṇva; karttari] 'vahniriva' jvalana iva 'me mama 'pratibhāti prakāśate | acirādeva 'tejasā jvalitā' bhāso jagadayamabhibhaviṣyati idaha mayaṃ iti bhāva, [edhāpekṣa” (rā, vi, ma )“edhopekṣa' (ma, cā)]|
1. amhahe-An avyaya implying vismaya ? "vismaye amhahe yasmā nityaṃ vyomira prayujyate iti koṣaḥ| mahatastejo vījam | sphuliṅgāvasthayā sthita edhāpekṣa vahniriva me pratibhāti— Raghava edhāpekṣa sphuliṅgāvasthayā sthita vahniriva aya bāla mahatastejovīja
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit