Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.100

Arthadyotanikā 10.5.100

Language
Sanskrit

10.5.100

hi niścitamanayā taralāyatalocanayā satṛṣṇaṃ sābhilāṣaṃ yathā syādevaṃ vivṛtya parāvṛtya bahuśo dṛṣṭo'pyahamatrāntare'vasare'sminnavasare tadvacaḥśravaṇe kātaratāṃ bhītiṃ prāpto'smi | kiṃ vakṣyatīti bhayamityarthaḥ | navā naveti matamateti ( gatagateti ) chekavṛttiśrutyanuprāsāḥ | vasantatilakāvṛttam | sakhi yataḥ prabhṛti mama darśanapathamāgataḥ sa tapovanarakṣitā rājarṣistata ārabhya tadgatenābhilāṣeṇaitadavasthāsmi saṃvṛttā | smara iti | yastāpahetuḥ sa eva nirvāpayiteti virodhābhāsaḥ | vastutastu tadgataḥ smarastāpaheturnāyikāgato nirvāpayitetyarthaḥ | ataeva me pratikūlaṃ daivaṃ smareṇa māṃ tāpayatīyaṃ tenaiva māṃ nirvāpayatīti pratītervyaṅgayo vyāghātālaṃkāraḥ | "yathāsādhitasya tathaivānyenānyathākaraṇaṃ vyāghātaḥ " iti tallakṣaṇāt | tatropamāmāha-divasa iveti | tapātyaye nidāghātyaye prāvṛḍārambha ityarthaḥ | “uṣṇa uṣṇagamastapaḥ " ityamaraḥ | ardhaśyāmo'rdhe meghākrāntatvācchyāmaḥ sacchāyaḥ | pūrvāhne sātapo'paratra sacchāyo vā divaso jīvalokasya prāṇivargasya tāpayitā nirvāpayitā ca yathā bhavati | vṛttyanuprāsaḥ | tadyadi yuvayoranumataṃ tadā tathā varteyāthāṃ yathā tasya rājarṣeranukampanīyā bhavāmi | anyathāvaśyaṃ siñcataṃ me tilodakam | anena śamo nāmāṅgamupakṣisam | tallakṣaṇaṃ tu— “tasyopaśamanaṃ yattu śamanaṃ tadudāhṛtam ” iti | dūragatamanmathākṣamā kālaharaṇasya | atrādyāvasthātrayaṃ prathamamevoktam | tanutāmantaramevoktā | "kiṃ vījayato māṃ sakhyau ” iti viṣayanivṛttiḥ | etayoragre'bhilāṣakathanādeva trapānāśa uktaḥ |

Linked texts (1)