Mitabhashini 7.21

7.21

(prakāśam) na punarātmagatyā mānuṣāṇāmeṣa viṣayaḥ
tāpasī—jaha bhaddmuho bhaṇādi| accharāsambandheṇa eṇa
imassa jaṇaṇī ettha devaguruṇo tadovaṇe pasūdā [yathā bhadramukho
bhavati| apsaraḥsambandhena punarasya jananī atra devagurostapovane
prasūtā ]
rājā (apavāryya )—hanta dvitīyamidamāśājananam | (prakāśam) atha sā tatrabhavatī kimākhyasya rājarṣeḥ patnī
tāpasī—ko tassa dhammadārāpariccāiṇo ṇāma saṅkittiduṃ
cintissadi [ kastasya dharmadāraparityāgino nāma saṃkīrttayituṃ
cintayiṣyati ]
rājā (svagatam )—iyaṃ khalu kathā māmeva lakṣyīkaroti
yadi tāvadasya śiśormātaraṃ nāmataḥ pṛcchāmi| athavā anāryyaḥ
paradāravyavahāraḥ
(praviśya mṛnmayūrahastā ) tāpasī—savvadamaṇa saundalāvaṇṇaṃ
pekkha [ sarvadamana, śakuntalāvaṇyaṃ prekṣasva ]
bālaḥ (sadṛṣṭikṣepama)—kahiṃ vā me ambā [kutra vā me
ambā ]
ubhe—ṇāmasārisseṇa vañcido māuvacchalo [nāmasādṛśyena
vañcito mātṛvatsalaḥ ]
bāla —antiraṇa roadi me eso bhaddamoro [ antike, rocate
me eṣa bhadramayūraḥ ] | (krīḍanakamādatte)
prathamā ( vilokya sodvegam )—amhahe, rakṣākaraṇḍaaṃ se
maṇibandhe ṇa dīyadi [ ammahe, rakṣākaraṇḍakam asya maṇibandhe na
dṛśyate ]
rājā—alamāvegena | nanu idamasya siṃhaśāvavimardāt
paribhraṣṭam (ādātumicchati)
ubhe—mā kkhu mā khu | edaṃ avalambia—| kahaṃ
gahidaṃ ṇeṇa [ mā khalu, mā khalu | etadavalambya—| kathaṃ
gṛhītamanena ] | (vismayāduronihitahaste parasparamavalokayataḥ )
rājā—kimarthaṃ pratiṣiddhā. smaḥ
prathamā—suṇādu mahārāo| esā avarājidāṇāma osahī
, imassa jādakammasamae bhayavadā mārīeṇa diṇṇā| edaṃ kila
mādāpidaro appāṇaṃ vattia avare bhūmipaḍidaṃ ṇa geṇhādi
[śṛṇotu mahārājaḥ| eṣā aparājitā nāma oṣadhiḥ asya
jātakarmasamaye bhagavatā mārīcena dattā| etāṃ kila mātāpitarau ātmānaṃ ca varjayitvā aparo bhūmipatitāṃ na gṛhṇāti ]
rājā-atha gṛhṇāti
prathamā-tado ta sappo bhavia daṃśai [ tatastaṃ sarpo bhūtvā
daśati ]
rājā-bhavatībhyāṃ kadācidasyāḥ pratyakṣīkṛtā vikriyā
ubhe-aṇeaso [ anekaśaḥ ]
rājā (saharṣamātmagatam)-kathamiva sampūrṇamapi me manorathaṃ nābhinandāmi (bālaṃ pariṣvajate )
dvitīyā—suvvade, ehi imaṃ vṛttantaṃ ṇimamavvāvuḍāe saundalāe ṇivedemha [suvrate, ehi imaṃ vṛttāntaṃ niyamavyāpṛtāyai
śakuntalāyai nivedayāmi]| (niṣkrānte)
bāla.—muñca maṃ jāva avvāe sañcāsa gamissaṃ [muñca māṃ
yāvadambāyāḥ sakāśaṃ gamiṣyāmi]
rājā-putraka, mayā sahaiva mātarabhinandiṣyasi
bālaḥ-mama kkhutādo dussando ṇa tuma [ mama khalu tāto
duṣyantaḥ na tvam ]
rājā ( sasmitam ) - eṣa vivāda eva pratyāyayati
( tataḥ praviśatyekaveṇīdharā śakuntalā ) | śakuntalāviārakāle vi pakiditthaṃ savvadamaṇassa osahiṃ suṇia ṇa me
āsā āsi attaṇo bhāaheesu | ahavā jaha sāṇumadīe
ācakkhidaṃ taha sambhāvīyadi edaṃ [ vikārakāle'pi prakṛtisthāṃ
sarvadamanasya oṣadhiṃ śrutvā na me āśā āsīt ātmano bhāgadheyeṣu | athavā yathā sānumatyā ākhyātaṃ tathā sambhāvyate
etat ]
rājā (śakuntalā vilokya)—aye seyamtrabhavatī śakuntalā
yeṣā—
vasane paridhūsare vasānā niyamakṣāmamukhī dhṛtaikaveṇiḥ
atiniṣkaruṇasya śuddhaśīlā mama dīrghaṃ virahavrataṃ bibhartti