Jivasutra 3

3

རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་ཀ་འདྲ་སྟེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིད་སྐྱེས་པས། །ལུས་དང་ཡུལ་དུས་ཟས་སྤྱོད་ཚུལ་གཅིག་འདོམ་ན་ནད་ལྡང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་འཕྲོད་སྦྱར་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་མི་ལྡང་ཕན། །དེ་ཕྱིར་འཕྲོད་དང་མི་འཕྲོད་ལ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་འདིར་བསྟན་པ། །རླུང་ནི་མངར་སྣུམ་ལྕི་དྲོ་འཕྲོད་དེ་རྩུབ་ཡང་བསིལ་མི་འཕྲོད། །མཁྲིས་པ་ཁ་མངར་བསིལ་དང་འཕྲོད་དེ་ཚ་སྐྱུར་དྲོ་མི་འཕྲོད། །བད་ཀན་སྣུམ་ལྕི་བསིལ་དང་མི་འཕྲོད་རྩུབ་ཚ་སྤྱོད་དང་འཕྲོད། །དེ་བས་རང་གི་ལུས་དང་དུས་གནས་ཟས་དང་འཕྲོད་སྤྱད་ཕྱིར། །དཔྱིད་ཟླ་གཉིས་ནི་བད་ཀན་བསྐྱེད་དུས་ཡིན་ཏེ་ནད་ལྡང་བས། །བད་ཀན་དྲང་ཞིང་བཀྲུ་སྨན་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ཞིང་ཆུ་ཚན་བཏུང་། །གྲོ་ནས་བསྲེག་ཤ་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་རྩུབ་བསྐ་ཡང་བ་བཟའ། །སྦྲང་ཆང་རྒུན་ཆང་སྒ་ཆུ་སྦྲང་ཆུ་བུ་རམ་ཆང་ཉིད་བཏུང་། །མར་ཚིལ་ལ་སོགས་སྣུམ་ལྕི་ཁ་ར་སྐྱུར་པོ་ཚ་ཕྲོམ་དག། །མངར་འཇམ་སྐྱུར་ན་བསིལ་བག་ཡང་ཞིང་ཉིན་པར་ལོག་མི་བྱ། །ཆུ་ཚས་ལུས་བཀྲུ་མཉེ་ཞིང་ལས་བསྐྱོད་བཅག་བྱ་ཅི་རན་བྱ། །གནས་ཀྱང་ཧ་ཅང་མི་ཚ་མི་གྲང་རན་དྲོ་གྲིབ་མར་འདུག །དབྱར་སྟོད་ཟླ་གཉིས་མ་འབྲི་དུས་ཡིན་ཉལ་པོ་དྲག་ཤུལ་སྤང་། །ངལ་དུབ་མི་བྱ་བག་འབྲས་འོ་མ་མར་སར་ཤ་དག་བཟའ། །བུ་རམ་ཚིལ་ནི་ཅུང་ཟད་བཟའ་སྟེ་ཆང་ཉུང་ཡང་བ་བཏུང་། །འོ་མ་བསྐོལ་གྲང་ཁ་རས་བཏབ་དང་དར་བ་འཐུངས་ན་ཕན། །ལན་ཚ་སྐྱུར་ཞིང་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པ་ཚ་སྐྱུར་སྤང་། །ཆུ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་ལུས་བཀྲུ་སྒྲ་སྙན་མཉན་ཞིང་གདགས། །ཆར་པར་རེག་བྱ་ཉིན་པར་ཙོག་བུར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ན་ཕན། །གནས་ཀྱང་སེར་བུ་དྲག་པོའི་ངད་མེད་དྲོ་མིན་བསིལ་བར་འདུག །དབྱར་སྨད་ཟླ་བ་གཉིས་ན་མཁྲིས་པ་སོགས་ཤིང་རླུང་ལྡང་སྟེ། །ཕྱི་རོལ་ཚ་ལ་ལུས་ཀྱི་ནང་གྲང་ནད་གསུམ་གཡོས་པས་ན། །རླུང་ནད་བསལ་ཕྱིར་ལུས་མཉེ་སྣུམ་བསྐུ་སྨན་ཆུ་བསྐོལ་བས་བཀྲུ། །རླུང་ནད་སེལ་དེས་ཏིལ་མར་མས་གཏོང་དུགས་དང་ལུམས་ཀྱང་བྱ། །ཟས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཚ་མིན་མངར་སྐྱུར་མེད་པར་རན་པར་སྦྱར། །ཕོ་བ་དྲོད་སྐྱེད་བག་དང་མར་ཚིལ་སྦྲང་རྩི་བར་འགའ་བཟའ། །ཡོས་དང་

Since wind, bile, and phlegm all resemble and arise from their own natures,
If body, place, season, food, and conduct share the same condition, illness will arise;
By properly combining suitable things, wind, bile, and phlegm will not arise and benefit will come.
Therefore, the proper way regarding what is suitable and unsuitable is explained here:
For wind, sweet, unctuous, heavy, and warm are suitable; rough, light, and cool are unsuitable.
For bile, bitter, sweet, and cool are suitable; pungent, sour, and hot are unsuitable.
For phlegm, unctuous, heavy, and cool are unsuitable; rough and hot conduct are suitable.
Therefore, in order to adopt suitable things for one's own body, season, place, and diet:
The two months of spring are the time when phlegm is produced, and illness arises;
Therefore, draw out phlegm, administer purgatives and emetics, and drink hot water.
Eat roasted meat of wheat and barley, honey, and the like—rough, astringent, and light.
Drink mead, grape wine, ginger water, honey water, and molasses wine.
Greasy and heavy substances such as butter and fat, sugar, sour foods, and raw, pungent foods,
Sweets, soft and sour things: avoid sleeping during the day when coolness and lightness prevail.
Wash the body with hot water, massage, take exercise, and walk as appropriate.
As for dwelling, stay in a moderately warm shade that is neither too hot nor too cold.
The two months of early summer are a time of depletion; abandon sexual intercourse and strenuous activity.
Do not fatigue yourself; eat flour-porridge, rice, milk, fresh butter, and meat.
Eat a little molasses and fat; drink light alcohol in small amounts.
Drinking boiled and cooled milk mixed with sugar, and buttermilk, is beneficial.
Avoid salt, sour things, black pepper, and other pungent and sour things.
Wash the body with lukewarm water, listen to melodious music, and wear ornaments.
Touch cooling things; taking a seated nap during the day is beneficial.
As for dwelling, stay in a cool place that is not warm and lacks strong, chilly drafts.
In the two months of late summer, bile accumulates and wind arises;
Because the outside is hot and the inside of the body is cold, the three humours are stirred up.
Therefore, to dispel wind illness, massage the body, apply oils, and wash with boiled herbal water.
To remove wind illness, administer sesame oil enemas, and apply compresses and steam baths.
As for diet, combine things moderately without being excessively hot, sweet, or sour.
Eat porridge that generates stomach warmth, butter, fat, and honey occasionally.
Eat roasted barley flour,