AYURVEDIYAPARIBHAShA 9.4-2.p1.5
ĀYURVEDĪYAPARIBHĀṢĀ 9.4-2.p1.5
- Language
- Sanskrit
9.4-2.p1.5
nirdeśaḥ śrūyate tantre dravyāṇāṃ yatra yādṛśaḥ
tādṛśaḥ saṃvidhātavyaḥ śāstrābhāve prasiddhitaḥ
bhūtādimuktaye'bhyarcya sāyaṃ prātaśca sammukhe
śrāddhairupoṣitairgrāhyaṃ bheṣajaṃ karmakṛd bhavet
oṃ nivasanti hi bhūtāni yānyasmin kāni cid drume
apakrāmantvatastāni prajā'rthaṃ pāṭhyate drumaḥ
oṃ vetālāśca piśācāśca rākṣasāśca sarīsṛpāḥ
ye bhūtāste'pasarpantu vṛkṣādasmācchivājñayā
lākṣārasa—
daśāṃśaṃ lodhramādāya taddaśāṃśāṃ ca sarjikām
kiñcicca badarīpatraṃ vāri ṣoḍaśadhā smṛtam
vastrapūto raso grāhyo lākṣāyāḥ pādaśeṣitaḥ
ghṛta-tailamūrcchanaḥ—
‘ṣaḍguṇenāmbhasā lākṣā dolāyantre hyupasthitā
trisaptadhāṃ parisrāvya lākṣārasamidaṃ viduḥ ||’ iti
ghṛta-mūrcchanaḥ—
pathyādhātrībibhītairjaladhararajanīmātuluṅgardravaiśca
dravyairetaiḥ samastaiḥ palakaparimitairmandamandānalena
ājyaṃ prasthaṃ viphenaṃ paricapalagattaṃ mūrcchayed vaidyarājastasmādāmopadīpaṃ harati ca sakalaṃ voryavat saukhyadāyi
tilataila mūrcchanaḥ—
mañjiṣṭhārātriloghrairjaladharanalakaiḥ sākṣapathyaiḥ kumāryāḥ
sūcīpuṣpāṅghrinīrairupahitamathitairgandhayogaṃ jahāti
tailasyendukalāṃśikaikavikasābhāgo'pi mūrcchāvidhau
ye cānye triphalāpayodarajanīhrīveralodhrānvitāḥ
sūcīpuṣpavaṭārarohanalikāstasmācca pādāṃśikā
durgandhaṃ vinihanti tailamaruṇaṃ sauramyamākurvate
ḍāisṭolika (prasāraṇīya) raktabhāra svastha vyakti meṃ 60-60 ke bīca
adhyāya 15
paścāt karma
nār̤ī-gati kā śabda-kośa
karāgra = nār̤ī para vaidya kī tarjanī aṃgulī kā sparśa-sthala
kṛśa = ākāra meṃ patalī
koṣṇa = sparśa meṃ kucha uṣṇa
Linked texts (3)
- Yogaratnākara (Mayūrapāda Bhikṣu) — Mayūrapāda Bhikṣu 1700, Sanskrit
- Bhaiṣajyaratnāvalī (ed. Rājeśvaradatta Śāstrī) — Sanskrit
- Paribhāṣāpradīpa — Govindasena, Sanskrit