Vagbhatamandana 18.31.1
Vāgbhaṭamaṇḍana 18.31.1
- Language
- Sanskrit
18.31.1
bhojanamadhikṛtya bheṣajakālāḥ bhaviṣyanti tataśca bheṣajakālamadhye rātrirapi bhaviṣyatīti na doṣaḥ iti cet tanna, īdṛśe vyākhyāne darśatisaṃkhyā
vyāhanyate | saṃkhyeti yadi nirdeśo'pi saṃkhyāyāṃ labdhāyāṃ darśati saṃkhyā
nirdeśo 'ntarnādhika saṃkhyā niṣedhārthaḥ | na tu saṃkhyā bādho'hani na
bhaviṣyati | yathā prathamaṃ bhojanamadhikṛtyorṣadha kālāḥ tathā rātri
bhojanamadhikṛtya bhaviṣyanti | tathā prathamaṃ bhojanamadhikṛtyorṣadhakāla
stataśca bhojanādhikṛtatvameva viṣayaṃ cāśritya bheṣajakālāḥ dvayorapi
bhojanayoreka saṃkhyeva vartiṣyante | tataśca darśava bhaviṣyantīti saṃkhyā
vyākhyāta iti cet tanna, yadi rātri bhojana bheṣajakālā api prathamabhojanakāle'saṅkevivaṣayatvena varttante tadā vyāne tu prātarāśaya udāne
bhojanottaramityatha prātargrahaṇaṃ vyarthamevasyāt | na prātarbhojanabheṣajakālāḥ rātri bhojana bheṣaja kālānāṃ samāna viṣayatvāt | tasmāttatra
prātargrahaṇaṃ mukhyatvāt prathama bhojana jñāpanārthaṃ | anya sāmānya bhojana
jñāpanārthaṃ anyasāmānya bhojanamadhikṛtya bheṣajakālāḥ rātri bhojane'pi
bheṣajakālāḥ syurityarthaḥ | ataeva paramparacureṇācāryeṇa dhanvantariṇāpyantarā bhaktasya lakṣaṇaṃ kṛtam 'antarā bhaktaṃ nāma yatpūrvāpara bhaktayorantarā iti | (su. u. 64|73) etacca rātri bhojanamadhikṛtakāla