Shivattvaratnakara 27.1
Śivattvaratnākara 27.1
- Language
- Sanskrit
27.1
iti śrīśivatattvaratnākare caturthakallole yugakalpavyavasthā śakādhipatiṣoḍaśamahārājādivarṇanaṃ nāma tṛtīyastaraṃgaḥ
atha caturthastaraṃgaḥ
svāmin ! śakādhipatayo mahārājāśca ṣoḍaśa
caturvarṇāśramācārān 1)bahudhā pratyapālayan
ityājñaptamabhūtpūrvaṃ varṇāḥ ke te caturvidhāḥ
āśramāśca tadācārāḥ kīdṛśāḥ kathayasva tān
yeṣāṃ tu pālanaṃ rājñāṃ mukhyadharma itīritam
kumāra ! tāntrayaṃ brūmo niśśreyasavidhāyakān
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāśśūdrāścatvāra eva te
varṇā iti samākhyātā eteṣāṃ brāhmaṇo'dhikaḥ
adhyāpanaṃ cādhyayanaṃ yajanaṃ yājanaṃ tathā
dānaṃ pratigrahaśceti karmāṇi brāhmaṇasya ṣaṭ
prajānāṃ rakṣaṇaṃ dānamijyādhyayanamevaca
rakṣaṇaṃ sarvavarṇānāṃ yuddhe śatruvadhastathā
duṣṭapakṣibhṛgāṇāṃ ca duṣṭānāṃ śāsanaṃ nṛṇām
aviśvāsaśca sarvatra camūrakṣaṇamevaca
sadā saṃcāritaiścārairlokavṛttāntavedanam
sadāstrabharaṇaṃ caiva rājñāṃ dharmassanātanaḥ
paśūnāṃ rakṣaṇaṃ dānamijyādhyayanameva ca
vāṇijyaṃ ca kusīdaṃ ca vaiśyasya kṛṣireva ca
dvividhāni tu mānāni viśāṃ vāṇijyakarmaṇi
tanna sādhanabhūtāni nirūpyante kramādiha
aṃgulyā tulayā caiva prasthenetitridhā hi tat
tiryagyavodarāṇyuccā ūrdhvā hi vrīhayastrayaḥ
pramāṇamaṃgulasyoktaṃ vitastirdvādaśāṃgulā
vitastī dve aratnissyāccaturhastaṃ bhaveddhanuḥ
ityaṃgulī samudbhūtaṃ pramāṇaṃ samudāhṛtam
daśārdhaguñjāḥ pravadanti māṣaṃ
māṣaistathā ṣoḍaśabhistuniṣkama
catuṣkaniṣkaṃ palamādyakaṃ syāt
palādaśataṃ caiva tulāṃ vadanti
viṃśatistu tulābhāraṃ pravadanti manīṣiṇaḥ
tolanasya parijñāne tulāmānamidaṃ matam
Linked texts (3)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- Bṛhannāradīyapurāṇa — Sanskrit