Pramāṇa · Search · About · API

Shivattvaratnakara 85.82

Śivattvaratnākara 85.82

Language
Sanskrit

85.82

yā padānāṃ parānyonyamaitrī śayyeti kathyate
arthagambhīramā pākassa dvidhā hṛdayaṅgamaḥ
drākṣāpāko nārikelapākaśca prasphuṭāntarau
drākṣāpākastu kathito bahirantassphuradrasaḥ
sa nārikelapākassyādantargūḍharasodayaḥ
atha doṣāḥ prakīrtyante padānāṃ prathamaṃ kramāt
śrutikaṭuvasamarthaṃ ca cyutasaṃskṛtamavācakam
nirarthakaṃ cāprayuktamaślīlaṃ grāmyamevaca
neyārthānucitārthau ca sandigdhaṃ kliṣṭameva ca
avimṛṣṭavidheyāṃśaṃ viruddhamatikṛttathā
1) apratītamayaiteṣāṃ kramālakṣaṇamucyate
paruṣākṣaravinyāsaṃ śrutikaṭuviti kīrtyate
asamarthamabhipretaṃ yadvaktuṃ na kṣamaṃ bhavet
śāstroktalakṣaṇapetaṃ cyutasaṃskṛti kathyate
avācakaṃ na yatrārthe prayuktaṃ vakti tanmatam
nirarthakaṃ bhavetpādapūraṇaikaprayojanam
āmnātamapyaprayuktaṃ kavibhirnādṛtaṃ tu yat
yenāsabhyaḥ padenārtho dyotyate'ślīmīritam
grāmīṇayogyaṃ grāmyaṃ syānnindyaṃ nāgarikādibhiḥ
neyārthaṃ yadasaṃvādānmūlārthādyotakaṃ bhavet
tadevānucitārthaṃ syādyasyārtho'nucito bhavet
vivakṣitārthādanyacca sandigdhaṃ dyotayecca tat
2) śliṣṭaṃ vyavahitārthasya dyotakaṃ 3) yatparaṃ bhavet
avimṛṣṭavidheyāṃśaṃ pradhānaṃ yanna bhāsate
iṣṭānyadṛṣṭadhīkārī viruddhamatikṛdbhavet
śāstramātraprayuktaṃ yadapratītaṃ nigadyate
doṣānpadaikadeśeṣu yathāyogyaṃ vilokayet
śabdahīnaṃ kramād bhraṣṭaṃ visandhi punaruktimat
vyākīrṇaṃ vākyasaṅkīrṇaṃ 4)mapūrṇaṃ vākyagarbhitam
dve bhinnaliṅgavacane dve ca nyūnādhikopame
bhagnacchando yatibhraṣṭamaśarīramarītimat
visargaluptamasthānasamāsaṃ vācyavarjitam
samāptapunarāttaṃ ca tathā saṃbandhavarjitam
patatprakarṣamadhikapadaṃ prakramabhaṅgavat

Linked texts (3)