Ashtangasamgraha 1.1

1.1

prodbhābhissvacchaśaṅkhasphuṭaśaśiśakaloddāmavaiśadyahṛdyaprodyatsaundaryavaryaprakaṭitavapuṣaṃ naumi vāgīśvarīṃ tām | kallolollāsaśāntipratatāsitatarakṣīrasindhvantarālaśliṣyatpīyūṣareṇvāṃ smarayati vibudhāndhyāyato yā dayāluḥ || sarasi muvipulāyurvedarūpe kṛtāryaṃ munivaravacanaughai dīrghanāle nibaddham | racitadalamivāṅgaiḥ saṅgrahākhyaṃ sarojaṃ vikasati śaśilegvāvyākhyayendoryathāvat || anālocitatantrārthaḥ padādāvakṛtaśramaḥ | yatrāvabhāṣate mūrkhastatrāvācyā vipaścitaḥ || trandhacchāyāviśeṣajñaḥ sūkṣmamapyadhigacchati | sukaverapi yā vācaḥ kuṇṭhāstā jaḍasaṃsadi || kiyadvā kathayiṣyāmi yattattvairna budhyate | pramāṇaṃ ca tadevātra yadasmābhirnirūpyate || durvyākhyāviṣasuptasyaṃ vāgbhaṭasyāsmaduktayaḥ | santu saṃvittidāyinyaḥ sadāgamapariṣkṛtāḥ || so'yaṃ vāgbhaṭanāmā śāstrakāraḥ lokahitāya śāstramāripsurvighnopaśamāyābhimatadevatānamaskāraṃ karoti rāgādītyādinā | rāgādirogā yenāpāstāḥ taṃ namāmīti sambandhaḥ | rāgādayaḥ prasiddhāḥ | rāga ādiryeṣāṃ ta ime rāgādayaḥ | ādigrahaṇena dveṣādīnāṃ parigrahaḥ | rujantīti rogāḥ rāgādayaśca te rogāśca rāgādirogāḥ saha jātāḥ sahajāḥ janmanaḥ prabhṛti śarīriṇā saṅgatāḥ | samūlā yenāpāstāḥ | mūlameṣāmajñānam | āśu śīghrameva | sarve na tu kecideva | jagato'pi nā''tmana eva | tamekavaidyaṃ namāmi | ekaścāsau vaidyaśca taṃ namāmi| evaṅguṇayuktasyānyasya bhiṣajo'bhāvāttasyaikatvam | na hyanyo vaidyaḥ sahajatvādyasādhyalakṣaṇayuktān‌rogāñjetuṃ śaknoti | abhimatadevatānamaskāraṃ kṛtvā vighnopaśāmāyaiva punargurunamaskāraṃ karoti vaidyāgamajñāṃśca pitāmahādīniti | vaidyānāmāgamo vaidyāgama āyurvedastajjñānantīti vaidyāgamajñāḥ | ādigrahaṇena dakṣaprajāpatyādīnāṃ grahaṇam |