Ashtangasamgraha 17.5

17.5

kālastu dvaividhyenānnapānopayogayogyatāṃ yāti | ṛtuvyādhyapekṣatvena jīrṇājīrṇalakṣaṇatvena ca| tatra svasthasya ṛtvapekṣayāsminnṛtāvavemāhārapānamāmnātamityāturasya tu vyādhya pekṣayāsmin vyādhāvasyāmavasthāyāmidaṃ yojyāmiti | yathā jvare kṣīrocitasyetyādi | athavā'turasyāpi ṛtvapekṣā vidyata eva | tathā hi śaradi śleṣmaje'pi vyādhau tadviparītānyapi atyarthatīkṣṇoṣṇāni dātuṃ na pāryante | ubhayasya svasthasyāturasya ca jīrṇājīrṇalakṣaṇaḥ | etaducyate | ajīrṇasya tu dvaividhyamannatvenāhārasāratvena ca anne tvajīrṇe bhojanecchā'pi na bhavati | āhārasāre tvajīrṇe uttareṇādyatanena rasena miśrībhūte vātādīnāmupalepena mārgaśodhādinā prakopaḥ śīghrameva | jīrṇe tu mvasthānasthadopādilakṣaṇe bhuktamannaṃ doṣādikamakopayadāyurbalādīna varddhayati | anyat suvodhama |