Ashtangasamgraha 24.21

24.21

anye vīryadvayavādinaḥ agnīṣomātmakatvād guṇānāṃ kālasya coṣṇaśītadvaividhyāddvividhameva vīryamuṣṇaṃ śītaṃ ceti vadanti | tathā hi gurvādīnāṃ kecana saumyāḥ kecanāgneyāḥ mahābhūtaparāyattatvādguṇānām | te gurvādayo dvividhe kāle sambhavantyādāne visarge ca | tatrādānakālabhavānāmāgneyatvaṃ gurvādīnāṃ visargabhavānāṃ tu saumyatvamiti sthitameva | etasyaivāgnīṣomadvayātmakatvasya tairdṛṣṭāntopapattirucyate nānātmakamityādinā | nānātmakaṃ parasparaṇa vyāvṛttamapi dravyajātaṃ mahābalāvupakṛṣṭaśaktī agnīṣomau nātikrāmati nātivartate | avaśyaṃ kiñcidāgneyaṃ bhavati kiñcitsaumyam | dṛṣṭānto yathā nānātmakamapi jagad vyaktamavyaktaṃ ca nātikrāmati | vyaktaṃ taruparvatajalādi avyaktaṃ kālabhūtagrāmādi | asmin pakṣe pūrvayorapi pakṣayorantarbhāvaḥ | viśeṣasya sāmānye'ntarbhāvāt |