Pramāṇa · Search · About · API

Ashtangasamgraha 26.38

Śaśilekhā 26.38

Language
Sanskrit

26.38

ojasaścikitsāprasaṅgena sarveṣāṃ doṣādīnāṃ sāmānyarūpeṇa vaikārikarūpavināśārthamāha | yadannamityādi | yadannamabhyavahāryaṃ dveṣṭi nāmilaṣati tadannaṃ tyajan doṣādervṛddhiṃ jayet | yacca prārthayetābhilaṣeta | tadaśnan bhuñjānaḥ kṣayaṃ doṣāderjayet | kutaḥ yato doṣā vātādayo dehe vṛddhāḥ santaḥ svaguṇairviparīta āhārajāte bhūyiṣṭhaṃ prāyo rucimābhilāṣaṃ kurvate | ta eva kṣīṇāḥ samānaguṇe'bhilāṣamāhāre kurvate | bhūyiṣṭhaṃ prāyeṇa etacca doṣasvarūpamabudhāḥ svalpaprajñā bhiṣajo na lakṣayanti | yadayaṃ doṣasvarūpānugato'bhilāṣo yanneti | na kevalamannarucireva doṣāṇāṃ vṛddhikṣayaparijñānakāraṇaṃ yāvatsvarūpamapi etatpradarśanārthamāha | yathābalamityādi | vṛddhā doṣā balānatikrameṇa ātmānatikrameṇa ca svarūpāṇi vitanvate vistārayanti | ya eva doṣo vṛddhaḥ sa eva svarūpāṇi svasya samānāni rūpāṇi darśayatīti yathāsvaśabdasyārthaḥ | yathābalamiti vṛddheravasthāviśeṣādrūpāṇāmapi viśeṣaḥ | ta eva doṣāḥ kṣīṇāḥ santastānyeva yathoktāni rūpāṇi jahati tyajanti | atrāpi yathābalaṃ yathāsvamiti cānuvartate | samāstu yathoktaṃ svameva karma kurvate | te ca doṣādayaḥ kṣayāttathā rakṣaṇīyāḥ, yathaiva vṛddhe rakṣyante | yasmādya eva doṣā vātādayaḥ samāḥ santo dehasya vṛddhadhai bhavanti | ta eva viṣamā vadhāya bhavanti | vaiṣamyaṃ svarūpādvṛddhiḥ kṣayo vā | ato vṛddhihānyoḥ samānatvāt kṣayād vṛddheriva rakṣaṇīyāḥ |

Linked texts (1)