Pramāṇa · Search · About · API

Ashtangasamgraha 26.34

Śaśilekhā 26.34

Language
Sanskrit

26.34

doṣāṇāṃ prākṛtaṃ vaikṛtaṃ ca svarūpamuktam | te ca doṣāḥ samā apyojasā vihīnaṃ dehaṃ saṃvāhayitumaśaktāḥ | ata ojasaḥ svarūpaṃ pālanaṃ cocyate | teja ityādi | sarvadhātūnāṃ yattejastat pradhānaṃ parabhojaḥśabdenocyate | aṣṭavindukamityarthaḥ | tacca mṛdtīkṣṇaguṇam | somātmakaṃ saumyasvarūpam | śuddhamanupahatamīṣadraktaṃ stokalohitaṃ sapītakaṃ ca | yad garbhasyādau sāraṃ sāramiva sāraṃ na hi tena vinā śukraśoṇite jīvānupraveśaḥ | yacca garbharasādrasaḥ garbhasya yo'sau rasaḥ prathamo dhātuḥ tasmādapi sāraḥ prasādamūtam | saṃvartamānaṃ yacca purā dhātordehe pravartamānaṃ prathamaṃ hṛdayamāśrayati | paścāt kramāddehavyāptiṃ ca karoti | yacca śarīrarasastasya sa sneho yatra prāṇo vyāpako'pi pratiṣṭhitā baddhaḥ | yasya tvaṣṭabindākhyasyānāśāddehasya nāśo nāsti | yena ca hṛdayasthena dehino vividhāḥ prāṇinaḥ prīṇitāstarpitāḥ | yacca hṛdayasthamapi vyāpi tadojo'nyebhyo jīvitāspadebhyaḥ śiraḥprabhṛtibhyaḥ paraṃ pradhānaṃ jīvitāspadam | taccaujaḥ kopakṣudhādibhirasaumyaiḥ kṣīyate | tatkṣaye ca dehī bibheti | akāraṇāddaurbalyādiyuktaśca bhavet | abhīkṣṇamatyarthaṃ dhyāyati dhyānaparo bhavatītyarthaḥ | vyathitendriyo'śaktendriyaḥ | duśacchāyo duṣṭakāntiḥ | tatraujaḥkṣaye bheṣajamauṣadhaṃ jīvanī yauṣadhasiddhakṣīramāṃsarasādyāḥ| ādigrahaṇena nānāvidhāmyavahāryaparigrahaḥ | evaṃvidhena ca bheṣajena ojovṛddhau satyāṃ ca dehasya śarīrasya 'tuṣṭyādyudbhavaḥ | tuṣṭirmanaḥparitoṣaḥ | puṣṭirāṅgānāṃ paripoṣa iti |

Linked texts (1)