Ashtangasamgraha 27.8
Śaśilekhā 27.8
- Language
- Sanskrit
27.8
cayādīnāṃ trayāṇāṃ lakṣaṇamucyate 'cayo vṛddhirityādinā| svadhāmanyātmīye sthāne doṣasya yā vṛddhiḥ sañcayaḥ | cīyamānadoṣavṛddhihetuṣu pradveṣaḥ tadviparītaguṇauṣadhādiṣvicchā ca cayalakṣaṇam | kopastu vṛddherevādhikyāddoṣasya svasthānāt sthānāntaragamanam | atra ca kope sveṣāṃ kupitadoṣasyātmīyānāṃ liṅgānāṃ darśanaṃ tathā 'svasthatā rogasambhavaśca | praśamastu doṣasya svasthānasthasyaiva sāmyaṃ vikārāsambhavaśca | nanu doṣā vṛddhāḥ kva vikāraṃ kurvata ityāha | deha ityādi | sarvo doṣo yatraiva kupitaḥ kṛtsne vā dehe'rdhe vā avayave ekadeśe vā dehasya tatraiva vikāraṃ kurute | nanu kathaṃ te doṣāḥ kruddhāḥ kṛtsnaṃ dehaṃ kadācid vyāpnuvanti kadācinnetyāha | anilavaśādvāyoḥ prerakasya nānārūpatvādityarthaḥ | vāyośca vāyvantarapreraṇaṃ dṛṣṭameva | dṛṣṭāntaḥ khe varṣamiva toyada iti | yadā kha ākāśe toyado megho'nilavaśādyatraiva tiṣṭhati tatraiva varṣaṃ kurute |
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit