Ashtangasamgraha 30.3
Śaśilekhā 30.3
- Language
- Sanskrit
30.3
nahītyādi | yasmādvikṛtyā vaiṣamyena ca saṃyuktānāṃ nānārūpāṇāṃ parasparopagṛhītānāṃ paraspareṇa kṛtapāratantryāṇāṃ paraspareṇa caivopahatānāmāpāditavikṛtīnāmanyaiśca deśakālādivikalpanairvikalpitānāṃ bhāvānāmavayavaprabhāvatvenaivasamudāyaprabhāvatvamadhyavasituṃ na śakyate | dravyasya saṃyogasaṃskārakālādibhirvikṛterdūrīkṛtasvarūpatvāt | tasmāttathāvidhe yathoktalakṣaṇe samudāyaprabhāvatvamupalabhya vyādhyauṣadhayoḥ prabhāvatattvamavagacchet | yatra tūktalakṣaṇaviparīto bhāvānāṃ samudāyastatrāvayavaprabhāvata evādhyavasituṃ yuktaḥ | saṃyogādiviśeṣepi tathāvidhāyā dravyasvarūpagu ṇairdravīyarutvasampādiyā vikṛterabhāvāditi | tathedamapi nirūpayet | kasya doṣasya dhāma sthānamadhiṣṭhāyā'yaṃ kupito'vasthitaśceti | yataḥ sarvo doṣaḥ kadācit svameva sthānamātaṅkāyā'dhitiṣṭhan rogaṃ kartumāśrito dustaro bhavati | kadācinmūrdhādīnadhitiṣṭhan dustaro bhavatīti sambandhaḥ | mūrdhādigrahaṇaṃ parasthānopalakṣaṇārtham | tato'nantaraṃ sthānaviśeṣāpekṣayā bheṣajaviśeṣo boddhavyaḥ | yaddhi bheṣajaṃ sthānaviśeṣasthe doṣe hitaṃ na tadanyasthānasthe |
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit