Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 1.1

Bhānumatī 1.1

Language
Sanskrit

1.1

sarasvatyai namo yasyāḥ prasādāt puṇyakarmabhiḥ | buddhidarpaṇasaṃkrāntaṃ jagadadhyakṣamīkṣyate |
38 ) ityanuvartamāne "goco'saṃkhyāparimāṇāśvāderyat" ( pā. a. 5|
39) iti dyañcatvād yat | tena śalyaṃ hiṃsocitasaṃbandhaḥ, tadāharaṇārthaṃ tantramapi śalyaṃ, vakṣyamāṇaprādhānyāt prathamamuktam | tadanu śastrakarmasāmānyāt pradhānaśiroviṣayatvācchālākayam | śalākā paṭalavedhanī, tasyāḥ karma śālākyaṃ; brāhmaṇāditvāt ṣyañ, tatpradhānaṃ tantraṃ śālākyam | prādhānyaṃ ca tasya pradhānacakṣurviṣayatayā | evamanyatrāpi prādhānyād vyapadeśaḥ | tadanu bahuviṣayatayā śeṣāṅgaprādhānyācca kāyacikitsā; kāyasyāgneścikitsā | taduktaṃ bhoje-"jāṭharaḥ prāṇināmagniḥ 'kāya' ityabhidhīyate | yastaṃ cikitset sīdantaṃ sa vai kāyacikitsakaḥ"-iti | śārīracikitsānantaraṃ mano'dhiṣṭhānarogaśamakatayā bhūtavidyā, vidyāgrahaṇena ca devāyaṣṭabhūtānāṃ durvijñeyānāṃ jñānameva pradhānamiti darśayati; kiṃca devānāṃ jñānaṃ svarūpatastathā prakopahetūtastathā praśāntihetutaśceti kṛtsnā'rthasaṃgrahaḥ | tadanu kaumārabhṛtyaṃ, bhūtaviśeṣapūtanādicikitsāyā vakṣyamāṇatvāt | kumārāṇāṃ bhṛtirdhāraṇaṃ poṣaṇaṃ ca, tasyedamiti kaumārabhṛtyam | 'tasyedam' ( pā. a. 4|