The Compendium of Suśruta 1.2.1
Bhānumatī 1.2.1
- Language
- Sanskrit
1.2.1
iha dharmārthakāmamokṣaparipanthīrogopaśamāya brahmaprabhṛtibhiḥ kṛtāyurvedatantreṣvativistaratavena saṃprati vartamānālpairdurmedhasāṃ puruṣāṇāṃ na samyagarthādhigamaḥ; tadanadhigamācca tam̐ddhihitānanuṣṭhānāt tathaivoparuvo rujāmiti manvānaḥ paramakāruṇiko viśvāmitrasutaḥ suśruto'lpāyurmedhasāmapi sukhopalabhyārthaṃ śalyapradhānamāyurvedatantraṃ praṇetumārabdhavān | tasmiṃśca sūtra-nidāna-śārīra-cikitsita-kalpasthānabhedāt pañcasthānātmakre arthavaśādāgatottaratantrasahite'bhidhātavye saṃkṣepeṇa nikhilatantrapradhānārthābhidhāyakatayā sūtrasthānamagre vaktavyam | uktaṃ hi—“sūtraṇāt sūcanāccaiva saraṇāccārthasaṃtateḥ” (sū. a. 3) ityādi | sūtrasthāne'pi tantraibījabhūtapuruṣavyādhyauṣadhakriyākālarūpacaturvargābhidhāyakatayā vedotpatyadhyāye vaktavye āyurvedapravṛttyaṅgaprāmāṇyopapādakemāyurvedotpattiprakaraṇamabhidhātumudyataḥ sabhyajainapravṛttihetumabhidheyaprayojanasaṃbandhasūcakaṃ śrotṛbuddhisamādhānāya prakṛtārthavyākhyānapratijñāparaṃ sūtraṃ niveśitavān–athāto vedotpattināmādhyāyaṃ vyākhyāsyāma iti | yato nirabhidheye kacaṭatapādau sābhidheye vā niṣprayojane kākadantaparīkṣādau prekṣāvatāṃ pravṛttirnopalabhyate, tenādāvabhidheyaprayojane abhidhātavye | ucyate hi—“abhidheyaphalajñānavirahastimitodyamāḥ | śrotumalpamapi granthaṃ nādriyante hi sādhavaḥ” iti |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit