The Compendium of Suśruta 1.3.3
Bhānumatī 1.3.3
- Language
- Sanskrit
1.3.3
prathamopadarśitāmāyurvedotpattimāyurvedaviśrutāgamopadarśanārthamāha-atha khalvityādi | athaśabda ānantarye, adhikāre vā; tena rogotpādānantaraṃ rogādhikāre vetyarthaḥ | khaluśabdaḥ prakāre | kāśirvāraṇasī, tadvāsināṃ rājā kāśirājaḥ | teṣāmanekatve viśeṣaṇamāha-divodāsa(śa)miti | dāsa(śa)śabdo “dāsa(śa)goghnau saṃpradāne”-iti saṃpradāne nipātitaḥ | divitiśabdenātra tātsthyāddevā abhidhīyante | divo dāsa(śa) iti vaktavye ṣaṣṭhītatpuruṣe ṣaṣṭhyā aluk, tena devānāmapi saṃpradānaviṣaya ityarthaḥ | rājyavyāsaṃgādyākulacittatvanirāsārthamuktam-āśramasthamiti; tena rājyaṃ parityajya vānaprasthāśramaṃgaitamityarthaḥ | bhagavantamiti pūrvaṃ vyākṛtameva | amaravaramiti amaraśreṣṭham | ṛṣigaṇaparivṛtamiti devarṣi-rājarṣi-brahmarṣigaṇaiḥ parivṛtam | evambhūtarṣiparivṛtatvaṃ lamaravaratvenaivopapannam | ṛṣigaṇaparivṛtatvena śuddhasattvarṣigaṇasevitāyurvedamāgamo'viśruto bhavatīti darśayati | dhanvantarerviśuddhajñānasya kāśirājapuruṣavigrahasaṃbhavatvena kadācidviśuddhajñānāntarāyaḥ syāditi amaravaratvādiviśeṣaṇam; tathā guroryathārthā stutirapi ca puṇyaheturiti kṛtam | prabhṛtigrahaṇādbho jādayo gṛhyante | aupadhenavādibhiḥ sarvaireva gururabhyarthita iti sarveṣāmupādānaṃ, tena bahubhiḥ śrotavyamityetadapi sūcitam | atra yadyapi suśruta eva granthakartṛtayā
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit