The Compendium of Suśruta 15.20
Bhānumatī 15.20
- Language
- Sanskrit
15.20
ojaḥkāryamāha- tatra balenetyādi | sthiropacitamāṃsatvaṃ sarvadhātusneharūpatayā māṃsāpyāyanāduktaṃ, sthiratvaṃ sthāyitvaṃ, māṃsaṃ ceha bahirdṛśyamānakāryatayoktaṃ, tenetareṣāmapi dhātūnāṃ sthiratvamupacitatvamanenaivoktaṃ jñeyam | sarvaceṣṭāsvapratighāta ityatra ceṣṭā kāyaparispanda; atra balarūpatayaujaso balasaṃpādyakriyāsvapratighāto jñeyaḥ | svaravarṇaprasādaścaujaḥkāryameva | bāhyānāmiti pādvādīnāṃ karmendriyarūpakaraṇānām, ābhyantarāṇāmiti cakṣurādīnāṃ manaḥsahitānām; ātmakāryameṣāṃ visargādi tathā buddhyādi tathā cintanādi ca | pratipattiranuṣṭhānam | tena sarvendriyāṇāṃ svakāryapratipattirojonugrahādbhavatīti vākyārthaḥ | tatrendriyāṇi yadi bhautikāni tadā viśiṣṭabhūta mayenaujasā taddbalabṛṃhaṇaṃ yuktameva; yaduktaṃ - "śarīraṃ hyapi sattvamanuvidhīyate sattvaṃ ca śarīram" (ca. śā. a. 4) iti | etadevaujaḥkāryaṃ carake vyatirekeṇa darśitaṃ; yathā- "bibheti durbalo'bhīkṣṇaṃ dhyāyati vyathitendriyaḥ| duścchāyo durbhanā rūkṣaḥ kṣāmaścāpyojasaḥ kṣaye"- (ca. sū. a. 17) iti |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit