Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 15.20

Bhānumatī 15.20

Language
Sanskrit

15.20

ojaḥkāryamāha- tatra balenetyādi | sthiropacitamāṃsatvaṃ sarvadhātusneharūpatayā māṃsāpyāyanāduktaṃ, sthiratvaṃ sthāyitvaṃ, māṃsaṃ ceha bahirdṛśyamānakāryatayoktaṃ, tenetareṣāmapi dhātūnāṃ sthiratvamupacitatvamanenaivoktaṃ jñeyam | sarvaceṣṭāsvapratighāta ityatra ceṣṭā kāyaparispanda; atra balarūpatayaujaso balasaṃpādyakriyāsvapratighāto jñeyaḥ | svaravarṇaprasādaścaujaḥkāryameva | bāhyānāmiti pādvādīnāṃ karmendriyarūpakaraṇānām, ābhyantarāṇāmiti cakṣurādīnāṃ manaḥsahitānām; ātmakāryameṣāṃ visargādi tathā buddhyādi tathā cintanādi ca | pratipattiranuṣṭhānam | tena sarvendriyāṇāṃ svakāryapratipattirojonugrahādbhavatīti vākyārthaḥ | tatrendriyāṇi yadi bhautikāni tadā viśiṣṭabhūta mayenaujasā taddbalabṛṃhaṇaṃ yuktameva; yaduktaṃ - "śarīraṃ hyapi sattvamanuvidhīyate sattvaṃ ca śarīram" (ca. śā. a. 4) iti | etadevaujaḥkāryaṃ carake vyatirekeṇa darśitaṃ; yathā- "bibheti durbalo'bhīkṣṇaṃ dhyāyati vyathitendriyaḥ| duścchāyo durbhanā rūkṣaḥ kṣāmaścāpyojasaḥ kṣaye"- (ca. sū. a. 17) iti |

Linked texts (1)