Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 15.32

Bhānumatī 15.32

Language
Sanskrit

15.32

saṃprati samuditadehasya kṣayavṛddhikāraṇaliṅgamāha—rasetyādi | atra cakārānmadhyaśarīratvaṃ ca vaktavyaṃ gṛhyate | adhyaśanam ajīrṇabhojanam | tatra āma eveti āmāśayatayā madhurataraśceti jñeyaḥ; na tu “āmāśayasthaḥ kāyāgnerdaurbalyādavipācitaḥ” ityādinoktaḥ, tasya rogahetutayā āmāśayasthatvena ca medojanakatvāyogāt | jāṭharyamiti bṛhajjaṭharatvam, etacca prathamasthaulyotpattikāraṇaṃ, tena sthūlasya balavadagnitayā madhura utpāda iti nodbhāvanīyam; utpanne'pi sthaulye'timātratvādina āhāra āmo madhurarasa(tara)śca bhavatīti yuktam | krathanam akasmāducchvāsāvarodhaḥ; yaduktaṃ—“śvāsarodho hi yo'kasmāt sa krāthaḥ krathanaṃ ca tat” iti | alpaprāṇatā śeṣadhātvanāpyāyanādeva | pramehapiḍakāḥ pramehā-
śrayapiḍakāḥ śarāvikādyāḥ | uddālako vanakodravaḥ | ādigrahaṇācchyāmākagavedhukādigrahaṇam | vidhivaditi puruṣāgnimātrābalādyanuguṇatayopayogaḥ | lekhanabastiryathā“triphalākvāthagomūtrakṣaudrakṣārasamanvitāḥ | ūṣakādipratīvāpā vastayo lekhanā matāḥ” (ci. a. 38) iti | cakārāccarakoktaṃ “guru cātarpaṇaṃ śreṣṭhaṃ sthūlānāṃ karśanaṃ prati” (ca. sū. a. 21) iti samucinoti |

Linked texts (1)