The Compendium of Suśruta 15.32
Bhānumatī 15.32
- Language
- Sanskrit
15.32
saṃprati samuditadehasya kṣayavṛddhikāraṇaliṅgamāha—rasetyādi | atra cakārānmadhyaśarīratvaṃ ca vaktavyaṃ gṛhyate | adhyaśanam ajīrṇabhojanam | tatra āma eveti āmāśayatayā madhurataraśceti jñeyaḥ; na tu “āmāśayasthaḥ kāyāgnerdaurbalyādavipācitaḥ” ityādinoktaḥ, tasya rogahetutayā āmāśayasthatvena ca medojanakatvāyogāt | jāṭharyamiti bṛhajjaṭharatvam, etacca prathamasthaulyotpattikāraṇaṃ, tena sthūlasya balavadagnitayā madhura utpāda iti nodbhāvanīyam; utpanne'pi sthaulye'timātratvādina āhāra āmo madhurarasa(tara)śca bhavatīti yuktam | krathanam akasmāducchvāsāvarodhaḥ; yaduktaṃ—“śvāsarodho hi yo'kasmāt sa krāthaḥ krathanaṃ ca tat” iti | alpaprāṇatā śeṣadhātvanāpyāyanādeva | pramehapiḍakāḥ pramehā-
śrayapiḍakāḥ śarāvikādyāḥ | uddālako vanakodravaḥ | ādigrahaṇācchyāmākagavedhukādigrahaṇam | vidhivaditi puruṣāgnimātrābalādyanuguṇatayopayogaḥ | lekhanabastiryathā“triphalākvāthagomūtrakṣaudrakṣārasamanvitāḥ | ūṣakādipratīvāpā vastayo lekhanā matāḥ” (ci. a. 38) iti | cakārāccarakoktaṃ “guru cātarpaṇaṃ śreṣṭhaṃ sthūlānāṃ karśanaṃ prati” (ca. sū. a. 21) iti samucinoti |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit