The Compendium of Suśruta 21.5
Bhānumatī 21.5
- Language
- Sanskrit
21.5
anena ca prakaraṇena yat prāyaḥ svāsthyānuvṛttikaraṃ tadekāntahitaṃ, yattu svāsthyaviruddhaṃ tadekāntāhitaṃ; yattu svāsthyavihitaṃ rogāvasthāniyatopayogaṃ taddhitāhitaṃ, taccaikadoṣaharaṃ tridoṣaharaṃ vyādhiharaṃ vā tattadavasthāmātrahitatayā svāsthyāhitatayā ca hitāhitam | na
hi daśamūlaṃ tridoṣaharamapi svasthe hitaṃ, yattu raktaśālyāmalakādi tridoṣaharaṃ svāsthyahitaṃ ca tadapi svāsthaye hitatayaikāntahitameva, evaṃ ghṛtaṃ kaphakaramapi susthaikāntahitatayaikāntahitamevoktam, evamagnyādyapi arśādau hitamapi svāsthyāhitatayā ekāntāhitameva paṭhitaṃ; tadevamekāntahitatvādīhoktaprayojanena pāribhāṣikameveti na kvacidhitatvādyupanyāsena virodha udbhāvanīyaḥ | uktamekāntahitatvādi prapañcenāha - ata ityādi | sarvaprāṇināmiti sarvamanuṣyāṇām | etacca raktaśālyādīnāṃ sātmyalamabhyāsāpekṣaṃ, tenānabhyāsāttaddeśaviśeṣe yadāpātato'hitatvaṃ tannodbhāvanīyam | eteṣāṃ ca nāmānyannapānavaktavyāni, tathā'nnapānoktadhānyasūpādivargapradhānenarū paraktaśālyādaya ete'nusartavyāḥ |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit