The Compendium of Suśruta 24.2
Bhānumatī 24.2
- Language
- Sanskrit
24.2
pūrvādhyāye srāvādinā sādhyāsādhyavraṇasya leśato'bhidhānāttatprasaṅgena prapañcena sādhyāsādhyavraṇavijñānārthaṃ kṛtyākṛtyavidhirabhidhīyate | kṛtyāścikitsārūpakriyārhāḥ sādhyāḥ, tadviparyayeṇākṛtyā asādhyāḥ, tayorvidhirbhedaḥ; sa ca sādhyasya sukhasādhyatvādiḥ, asādhyasya yāpyatvasadyaḥprāṇaharattvādiḥ | atra pratyayādi pūrvavat | yāpye yadyapi yāpanārthā kriyā'styeva, tathā'pi sā yāpyavyādhau na viśeṣaṃ karoti, kiṃ tu yāpyavyādhervṛddhiṃ niṣedhayati; tena yāpyasya vardhamānādhikāraḥ; sādhyo nivartate na tu yāpyaḥ, tena tasya svarūpeṇa cikitsāyā aviṣayatayā'kṛtya iti cāsādhya iti ca saṃjñā bhavati | taduktaṃ—“asādhyaṃ dvividhaṃ vidyādyāpyaṃ yaccānupakramam” (ca. sū. a. 10) iti | anye kṛtyaśca kṛtyaśca ityekaśeṣādekaṃ kṛtyaśabdaṃ vadanti | tenaikenāvaśyake vihitena kṛtyapratyayena sādhyagrahaṇaṃ dvitīyena tvarhārthavihitakṛtyapratyayena yāpyasyeti vadanti | kiṃ tvasādhyabheda eva yāpyaḥ śāstrasaṃmataḥ; asādhyākṛtyaśabdau ca tulyārthāveva |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit